اثر بخشی واقعیت درمانی بر خود متمایز سازی و خودکارآمدی جنسی در زنان مبتلا به مالتیپل اسکلروزیس
محورهای موضوعی : روان درمانی
فائزه درچه زاده
1
,
پریناز سجادیان
2
1 - فائزه درچه زاده، دانشجوی کارشناسی ارشد روانشناسی بالینی، واحد نجف آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف آباد، ایران.
2 - پریناز سجادیان، گروه روانشناسی، واحد نجف آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف آباد، ایران.
کلید واژه: واقعیت درمانی, خودمتمایز سازی, خودکارآمدی جنسی, مالتیپل اسکلروزیس.,
چکیده مقاله :
مالتیپل اسکلروزیس یک بیماری خود ایمنی سیستم عصبی مرکزی است که منجر به ناتوانی جسمی و کاهش کیفیت زندگی می شود. پژوهش حاضر با هدف بررسی اثر بخشی واقعیت درمانی بر خودمتمایز سازی و خودکارآمدی جنسی در زنان دارای مالتیپل اسکلروزیس انجام گرفت. روش پژوهش حاضر نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون، پس آزمون و پیگیری با گروه کنترل بود. جامعه آماری پژوهش حاضر را تمامی زنان مبتلا به مالتیپل اسکلروزیسِ شهر اصفهان در سال 1403 تشکیل داده اند. نمونه پژوهش حاضر 30 نفر از بیماران واجد شرایط انجمن ام اس اصفهان بودند که به روش نمونه گیری در دسترس انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و گواه جایگزین شدند. داده ها با استفاده از پرسشنامه خود متمایز سازی (SDI-SF) دریک و موراک (2015) و پرسشنامه خودکارآمدی جنسی وزیری و لطفی (1392) به دست آمدند. برای تجزیه و تحلیل آنها از روش تحلیل واریانس با اندازه گیری مکرر از نرم افزار 29SPSS استفاده شد. نتایج نشان داد که واقعیت درمانی بر خودمتمایز سازی و تمام زیر مولفه های آن در مرحله پس آزمون اثربخش بوده است (05/0>P)، اما در مرحله پیگیری اثرات مداخله باقی نمانده است (05/0<P). همچنین این درمان بر خودکارآمدی جنسی در مرحله پس آزمون تاثیر معناداری داشته و اثرات مداخله در مرحله پیگیری همچنان باقی مانده است (05/0>P). نتایج این پژوهش نشان داد که واقعیت درمانی رویکرد قابل اتکاء و پایداری در بهبود شرایط روانشناختی بیماران مبتلا به مالتیپل اسکلروزیس، از جمله خود متمایز سازی و خود کارآمدی جنسی است.
The present study was conducted to examine the effectiveness of reality therapy on self-differentiation and sexual self-efficacy in women with multiple sclerosis. This research employed a quasi-experimental design with pre-test, post-test, and follow-up phases, including a control group. The statistical population consisted of all women with multiple sclerosis in Isfahan city in 2024. The sample included 30 eligible patients from the Isfahan MS Association, selected through convenience sampling and randomly assigned to experimental and control groups. Data were collected using the Self-Differentiation Inventory (SDI-SF) by Drake and Murdock (2015) and the Sexual Self-Efficacy Questionnaire by Vaziri and Lotfi (2013). Data analysis was performed using repeated measures ANOVA in SPSS version 29. The results showed that reality therapy was effective on self-differentiation and all its subcomponents in the post-test phase (P<0.05), but the effects of the intervention did not remain in the follow-up phase (P>0.05). Also, this treatment had a significant effect on sexual self-efficacy in the post-test phase, and the effects of the intervention remained in the follow-up phase (P<0.05). The findings of this study demonstrated that reality therapy is a reliable and sustainable approach for improving psychological conditions in patients with multiple sclerosis, including self-differentiation and sexual self-efficacy.
اسکندری، مهدی. رضا خانی، سیمین دخت و بهبودی، معصومه (1400). اثربخشی درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد، واقعیت درمانی و درمان مثبت نگر بر سرمایه هاي روان شناختی و سبک هاي ابراز هیجان زنان مبتلا به مولتیپل اسکلروزیس. مجله اندیشه ورفتار 15(58)، 7-16.
اصلی آزاد، مسلم. خاکی، سعیده و فرهادی، طاهره (1400). اثربخشی واقعیت درمانی آنالین بر اضطراب و پریشانی روانشناختی بهبود یافتگان کووید91. مجله دست آورد های روان شناختی 10(2)، 141-156.
بشارت قرا ملکی، رباب. پناه علی، امیر و حسینی نسب، داود (1402). بررسی تأثیر واقعیت درمانی گلسر به شیوه گروهی بر سازگاری زناشویی، تمایزیافتگی عاطفی و صمیمیت در زوج های دارای طلاق عاطفی. فصلنامه پژوهش های نوین روانشناختی 18(72)، 60-70. Doi: https://doi.org/10.22034/JMPR.2024.16930
حسن زاده، رمضان (1403). روش تحقیق کاربردی. ویراست 12، نشر روان.
حسینی طباطبایی، رویا. بلقان آبادی، مصطفی و بازرگان، مینا (1397). بررسـی اثربخشـی روان درمانی راه حل محـور گروهی بر مشـکلات بین فردی مبتلایان به مولتیپل اسـکلروزیس. افق علوم پزشکی 24(4)، 294-300.
داودی، مریم. شاملی، لیلا و هادیان فرد، حبیب (1398). تأثیر درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد بر نشانگان خستگی مزمن و ادراک درد در افراد مبتلا به مالتیپل اسکلرروزیس. مجله روانپزشکی و روانشناسی بالینی 25(3)،250-26. http://dx.doi.org/10.32598/ijpcp.25.3.250.
دهنوی، حدیث. صادقی، مسعود و سپهوندی، محمد علی (1399). اثربخشی رویکرد یکپارچه واقعیت درمانی و هیجان-محور بر کیفیت خواب و خودکارآمدی جنسی در زنان مبتلا به کم کاری تیروئید. مجله پزشکی صدرا 8(2)، 91-102.
ساسانی، مهرداد. محمد زاده، رضا. رضوی، مناء السادات و فخری، شیما (1401). مقایسه اثر بخشی آموزش خود متمایز سازی و واقعیت درمانی بر صمیمیت و توانایی ابراز وجود زنان متأهل. مجله دست آوردهای روانشناسی بالینی 8(2)، 113-124. Doi: https://doi.org/10.22055/jacp.2023.43058.1281
سپاس، لیلا. شاکر دولق، علی و خادمی، علی (1401). مقایسه اثربخشی درمان مبتنی بر پذیرش و واقعیت درمانی بر کاهش حساسیت اضطرابی در زنان مبتلا به ام اس در ارومیه. مجله فرهنگ مشاوره و روان درمانی 13(51)، 85-113. Doi: https://doi.org/10.22054/QCCPC.2022.64043.280
شمس، گلشید. پاشنگ، سارا و صداقت، مستوره (1400). مقایسه اثربخشی درمان مبتنی بر شفقت و واقعیت درمانی بر خودکارآمدی بیماران مبتلا به مولتیپل اسکلروزیس. مجله طب پیشگیری (1)، 80-70.
شیرین، زهرا. ابوالقاسمی، شهنام. رحمانی، محمد علی و قربان شیرودی، شهره (1400). اثربخشی درمان روان پویشی کوتاه مدت بر درماندگی روانشناختی و عدم تحمل بلاتکلیفی در زنان مبتال به مولتیپل اسکلروزیس مراجعه کننده به انجمن ام اس تهران. مجله دانشكده پزشكي دانشگاه علوم پزشكي مشهد 64(1)، 2403-2412.
صادق نیا، گلنار. زربخش بحری، محمد رضا و قربان شیرودی، شهره (1400). اثربخشی آموزش مبانی نظریه انتخاب بر خودتمایزیافتگی، خودگسستگی و قربانی قلدری شدن در نوجوانان دبیرستانی. مجله سلامت اجتماعی 8(4)، 81-91. DOI: http://doi.org/10.22037/ch.v8i4.31256.
قادری، کوثر و مرقاتی خویی، عفت السادات (1392). مشکلات جنسی زنان مبتلا به مالتیپل اسکلروزیس و ارتباط آن با کیفیت زندگی11(7)، 526-533.
قارونی، شکوه. زندیپور، طیبه و حسینیان، سیمین (1400). اثربخشی واقعیت درمانی بر تعارض زناشویی و شدت ناتوانی در زنان مبتلا به مولتیپل اسکلروزیس. مجله رویش روانشناسی 11(2)، 217-228.
قاسمی، ویدا. سیمبر، معصومه. ازگلی، گیتی. نبوی، سید مسعود. علوی مجد، حمید و میر شفایی، مریم السادات (1398). خودکارامدی جنسی و پیشگویی کننده های آن در زنان مبتلا به مالتیپل اسکلروزیس. مجله دانشکده پزشکی اصفهان 37(526)، 508-516.
قاسمی، ویدا. سیمبر، معصومه. ازگلی، گیتی. نبوی، سید مسعود. علوی مجد، حمید و میر شفایی، مریم السادات (1398). شیوع اختلال عملکرد جنسی در زنان ایرانی مبتلا به مولتیپل اسکلروزیس: یک مرور نظاممند و فراتحلیل. مجله پزشکی شیراز 20(6). doi: 10.5812/semj.83490
کاظم آبادی فراهانی، زهرا و کرمی، ابوالفضل (1398). تاثییر درمان گروهی بر مبنای تئوری انتخاب بر کنترل عواطف و امید به زندگی بیماران مبتلا به ام اس استان تهران. مجله دانش و پژوهش در روانشناسی کاربردی 20(4)، 37-45.
کهریزی، سهراب. بهبودی، معصومه و دوگانه ای فرد، فریده (1400). مقایسه اثربخشی آموزش گروهی مفاهیم مشاوره پیش از ازدواج مبتنی بر دو رویکرد شناختی رفتاری و واقعیت درمانی بر ترس از صمیمیت دانشجویان. مجله علمی_پژوهشی سازمان نظام پزشکی 39(1)، 23-29.
مرادی، سارا و ضرابیان، محمد کاظم (1401). پشبینی سخت رویی، تاب آوری و تمایزیافتگی خود بر اساس راهبردهای نظم جویی شناختی هیجان در بیماران مبتال به مالتیپل اسکلروزیس در شهرستان همدان. مجله تازه های علوم شناختی24(4)، 146-157.
مظاهری تهرانی، فیروزه. کوکلی، معصومه. صوابی نیر، وحید و بی کس یکانی، مهدیه (1401). اثربخشی واقعیت درمانی بر انعطاف پذیری شناختی و خودتمایزیافتگی در مادران دارای فرزند با اختلالات یادگیری خاص. مجله سلامت روان کودکان 9(1)، 84-99.
مهربان، شفیق. بهمنی، بهمن. ازخوش، منوچهر. خان جانی، محمد سعید و عظیمیان، مجتبی (1402). عوامل تسهیل کننده و موانع سازگاری با بیماری: تجربه زیسته بیماران مبتلا به ام اس. آرشیو توانبخشی 24(3)، 328-345. Doi: https://doi.org/10.32598/RJ.24.3.780.3
میرلوحیان، میترا. علیزاده، زهرا. زارع حسین زادگان، زهره. آشکار، زهرا. بازگونه، آدینه و سام خانیانی، اسحاق (1400). مقایسه اثر بخشی زوج درمانی هیجان مدار و واقعیت درمانی در کاهش علایم افسردگی و تاب آوری زوج های دارایی مشکلات زناشویی. مجله کاربردی خانواده درمانی روسیه 2(2)، 250-269.
عباسپور، فرزانه. بهجتی اردکانی، فاطمه و رضا پور میر صالح، یاسر (1401). نقش میانجی صمیمیت زناشویی در ارتباط بین خودمتمایزسازی و سبک های دلبستگی با رضایت جنسی در زنان پرستار. نشریه روان پرستاری 1(4)، 85-100. Doi: http://ijpn.ir/article-1-2004-fa.html
نادری، افسانه. یعقوبی، حمید. صفاریان طوسی، محمدرضا و ایرانمنش، انیس (1401). تاثیر مقایسه مشاوره گروهی بر اساس دو رویکرد واقعیت درمانی و طرحواره درمانی بر تمایزیافتگی در زنان با ویژگی هاي شخصیتی وابسته. مچله روانشناسی بالینی 14(3)، 1-12.
نافیان دهکردی، معصومه. زندی پور، طیبه و پورشهریاری، مه سیما (1400). تعیین اثربخشی آموزش بسته مشاوره پیش از ازدواج برمبنای مفاهیم رویکرد طرحواره درمانی، خودمتمایزسازی و واقعیت درمانی بر مشکلات بین فردی زوجین در آستانه ازدواج. مجله مطالعات ناتوانی 11(189)، 1-9.
Coyle, P. K. (2021). What can we learn from sex differences in ms. Journal of personalized medicine, 11(10), 1006. Główczewska, J., & Pastwa-Wojciechowska, B. (2023). Between closeness and autonomy. The role of self-differentiation in the sexual functioning of young women. Journal of Psychiatr Psychol Klin, 23(3), 149-154. Doi: https://doi.org/10.15557/PiPK.2023.0020
Longley, W. A., & Honan, C. (2022). Cognitive impairment in multiple sclerosis: The role of the general practitioner in cognitive screening and care coordination. Australian Journal of General Practice, 51(4), 225-231
. https://doi.org/10.31128/AJGP-08-21-6145 Romero-Pinel, L., Bau, L., Matas, E., León, I., Muñoz-Vendrell, A., Arroyo, P., ... & Martínez-Yélamos, S. (2022). The age at onset of relapsing-remitting multiple sclerosis has increased over the last five decades. Multiple Sclerosis and Related Disorders, 68, 104103.
https://doi.org/10.1016/j.msard.2022.104103. Süloğlu, D., & Yavuz Güler, C. (2021). Predicting perceived stress and resilience: the role of differentiation of self. Journal of current issues in personality psychology, 9(4), 289-298. Doi: https://doi.org/10.5114/cipp.2021.106140.