آموزش منطق از نظر پیتر گیچ
محمد نیک سرشت
1
(
دانشجوی دکتری فلسفه دین دانشگاه علامه طباطبایی، کارشناسی ارشد منطق دانشگاه علامه طباطبایی
)
الکلمات المفتاحية: آموزش منطق, پیتر گیچ, یادگیری, منطق,
ملخص المقالة :
این مقاله به بررسی امکان آموزش منطق و نسبت آن با ساختار ذاتی تفکر انسانی می‌پردازد. مسئله اصلی پژوهش آن است که اگر قواعد منطقی شرط امکان اندیشیدن‌اند، چگونه می‌توان منطق را آموزش داد. مقاله با تحلیل دیدگاه ویتگنشتاین درباره ناممکن بودن اندیشیدنِ غیرمنطقی آغاز می‌شود و سپس با توجه به مسئله خطا، مغالطه و تناقض در تفکر انسانی، ضرورت آموزش منطق را بررسی می‌کند. در ادامه، نظریه پیتر گیچ درباره تمایز میان «منطق عملی» و «منطق نظری» محور تحلیل قرار می‌گیرد. از دیدگاه گیچ، انسان‌ها به‌طور طبیعی از نوعی منطق عملی برخوردارند، اما این توانایی برای تشخیص تناقضات پنهان و پرهیز از خطاهای پیچیده کافی نیست. بنابراین، منطق نظری به‌منزله ابزاری برای اصلاح و تکمیل منطق عملی ضرورت می‌یابد. مقاله همچنین نشان می‌دهد که یادگیری خود دارای ساختاری منطقی و خوداصلاح‌گر است و آموزش منطق بخشی اساسی از تربیت عقلانی انسان به شمار می‌آید. افزون بر این، تبیین می‌شود که آموزش منطق می‌تواند توانایی استدلال انتقادی، ارزیابی اعتبار گزاره‌ها و تشخیص پیش‌فرض‌های پنهان را در فرایند فهم و داوری تقویت کند و از این رهگذر نقش مهمی در ارتقای گفت‌وگوی عقلانی و پژوهش علمی ایفا نماید. در نهایت، مقاله نتیجه می‌گیرد که آموزش منطق نه صرفاً انتقال قواعد صوری، بلکه پرورش توانایی نقد، انسجام فکری و مسئولیت عقلانی در برابر اندیشه و زبان است.
منابع 1- پوپر، کارل.(1370). منطق اکتشافات علمی. ترجمه سیدحسین کمالی. چاپ چهارم. تهران: انتشارات علمی و فرهنگی.
2- لوی-برول، لوسین.(1399). کارکردهای ذهنی در جوامع عقب مانده. ترجمه یدالله موقن. چاپ چهارم. تهران: انتشارات هرمس.
3- ویتگنشتاین،لودویگ. (1398). رساله منطقی-فلسفی. ترجمه مالک حسینی. چاپ دوم. تهران: نشر کرگدن.
4- Geach, P. T. (1979)."On teaching logic". Philosophy, 54(207), p5–17.
5- Geach, P. T.(1991)."logic". in Lewis,A. Harry.(Ed.). Peter Geach: Philosophical Encounters. (p99-104). Springer Dordrecht.
6- Murnion, W. E. (1987)."The logic of learning". Philosophy Research Archives, 12, p 267–290.