پیش بینی رفتارهای خودمراقبتی در دانشجویان براساس تنظیم هیجان و شفقت ورزی به خود
الموضوعات : روانشناسی
آیدا کریمی طاهری
1
,
کامیار کریمی طاهری
2
1 - گروه روانشناسی، دانشکده روانشناسی و علوم اجتماعی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد رودهن، رودهن، ایران.
2 - گروه روانشاسی، دانشکده روانشناسی و علوم اجتماعی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد فیروزآباد، فارس، ایران.
الکلمات المفتاحية: رفتار خودمراقبتی, تنظیم هیجان, شفقت به خود, دانشجویان,
ملخص المقالة :
دانشجویان مهمترین قشر هر جامعه محسوب میشوند. رشد و توسعه جامعه بدون توجه به رفتارهای سلامتمحور در جوانان بهیژه قشر دانشجو ممکن نخواهد بود. طی دهه اخیر آمار گویای افزایش آسیبپذیریهای رفتاری و عدم توجه به وضعیت سلام در دانشجویان بوده است. لذا این مطالعه با هدف پیشبینی رفتار خودمراقبتی در دانشجویان براساس تنظیم هیجان و شفقت به خود انجام شد. پژوهش توصیفی-مقطعی و از نوع همبستگی بود. جامعه آماری شامل کلیه دانشجویان مشغول به تحصیل در دانشگاه آزاداسلامی واحد رودهن در سال تحصیلی 1404 بود. با شیوه داوطلبانه و برمبنای فرمول پلنت نمونه ای به حجم 160 نفر انتخاب گردید و به ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه تنظیم هیجان (گراتز و روئمر، 2004)، پرسشنامه شفقت به خود (نف، 2003) و پرسشنامه رفتار خودمراقبتی (هان و همکاران، 2014) پاسخ دادند. دادههای جمعآوری شده با روشهای آمار توصیفی و رگرسیون خطی همزمان تحلیل شد. نتایج نشان داد بین تنظیم هیجان (513/0-=r و 022/0=p) و شفقت به خود (378/0=r و 029/0=p) بهترتیب با رفتار خودمراقبتی در دانشجویان همبستگی معناداری وجود دارد. با توجه به نتایج حاصل از رگرسیون تنظیم هیجان به تنهایی توان تبیین 26/0 درصد و شفقت به خود توان تبیین 18/0 درصد از واریانس رفتارهای خودمراقبتی را داشتند. براین اساس میتوان توجه مسئولین جامعه را به وضعیت سلامت روانی و رفتاری دانشجویان معطوف داشت و نیاز به برنامههایی جهت بهبود وضعیت رفتار خودمراقبتی دانشجویان را پیشنهاد داد.
ابراهیمی، مرضیه؛ زنگنه مطلق، فیروزه و پیرانی، ذبیح. (1401). تدوین مدل احساس تنهایی و اضطراب مرگ براساس ویژگی های شخصیتی و تنظیم شناختی هیجان. مجله شفای خاتم، 10(2)، 81- 69. http://dx.doi.org/10.61186/shefa.10.2.68
بهرامی نسب، مژگان و متولی، مریم سادات. (1402). پیش بینی رفتارهای خودمراقبتی براساس حساسیت اضطرابی، عدم تحمل بلاتکلیفی و ویژگی های شخصیتی در پرستاران شاغل در بخش بیماری کووید-19. فصلنامه پرستار و پزشک رزم، 10(4)، 23- 11. http://dx.doi.org/10.29252/npwjm.10.36.46
تاجیک، الهه و عابدی، نازنین. (1404). رابطه بین سه گانه تاریک شخصیت و دلزدگی زناشویی با نقش واسطه ای تنظیم هیجان. مجله رویش روانشناسی، 14(8)، 230- 221. http://frooyesh.ir/article-1-6117-fa.html
حیدری اقدام، بهارک؛ خادمی، علی و زاهدی، رحیم. (1399). پیش بینی رفتارهای خودمراقبتی براساس شفقت به خود و کانون کنترل سلامت در بیماران مبتلا به دیابت. مجله پرستاری و مامایی، 18(12)، 986- 977. http://unmf.umsu.ac.ir/article-1-4158-fa.html
قدیری نیاری، ماریا و مشکبید حقیقی، محسن. (1402). پیش بینی اضطراب کرونای پرستاران براساس رفتار خودمراقبتی، فرسودگی شغلی و ناگویی هیجانی. مجله رویش روانشناسی، 12(7)، 174- 164. http://frooyesh.ir/article-1-4462-fa.html
کاردانی، لیلا؛ بشردوست، سیمین و صابری، هایده. (1400). ارائه الگوی ساختاری پیش بینی کننده خودکشی براساس تنظیم هیجان و شفقت به خود با نقش میانجی حمایت اجتماعی ادراک شده در زنان و مردان مبتلا به ملال جنسیتی. مجله خانواده درمانی کاربردی، 2(4)، 441-421. https://doi.org/10.47176/rjms.30.193
نوری قلعه علیخانی، فرشته؛ جنادله، وحیده؛ امامی، فاطمه؛ غریبیان، فاطمه و آل کثیر، فاطمه. (1404). پیش بینی تحمل پریشانی مادران دارای فرزند معلول جسمی-حرکتی براساس احساس گناه، شفقت به خود و ذهن آگاهی. مجله رویش روانشناسی، 14(8)، 252- 243. http://frooyesh.ir/article-1-5944-fa.html
نایب زاده، شکیلا؛ شهنی ییلاق، منیجه و موسوی نیا و محمدجواد. (1402). بررسی تأثیر تحمل پریشانی بر سلامت روانی و عملکرد تحصیلی با توجه به نقش میانجی گری تنظیم هیجان در دانشجویان دختر. مجله دانش و پژوهش در روانشناسی کاربردی، 24(3)، 189- 175. http://noo.rs/L8VtX
References
Amerzadeh, M., Shafiei Kisomi, Z., Senmar, M., Khatooni, M., Hosseinkhani, Z., & Bahrami, M. (2024). Self-care behaviors, medication adherence status, and associated factors among elderly individuals with type 2 diabetes. Scientific Reports, 14(1), 19118 . https://doi.org/10.1038/s41598-024-74248-0
Adonis, M., Loucaides, M., Sullman, M. J., & Lajunen, T. (2025). The protective role of selfcompassion in trauma recovery and its moderating impact on post traumatic symptoms and post traumatic growth. Scientific Reports, 15(1), 8145. https://doi.org/10.6084/m9.figshare.27931476
Clarke, B., & Hartley, M. (2025). Contemplative dispositions and mental health: The supportive role of self-compassion and mindfulness on college students’ resilience. Journal of College Student Mental Health, 39(1), 142-164. https://doi.org/10.1080/28367138.2024.2331931
Cardi, V., Albano, G., Gentili, C., & Sudulich, L. (2021). The impact of emotion regulation and mental health difficulties on health behaviours during COVID19. Journal of psychiatric research, 143, 409-415. https://doi.org/10.1016/j.jpsychires.2021.10.001
de Krijger, E., ten Klooster, P. M., Geuze, E., Kelders, S. M., & Bohlmeijer, E. T. (2025). Work‐Stressors and Depression and Anxiety—A Longitudinal Study of the Moderating Role of Self‐Compassion. Stress and Health, 41(1), e70006. https://doi.org/10.1002/smi.70006
Harker, J. R., & Petrie, T. A. (2025). Masculinity and help-seeking in male collegiate athletes: The role of self-compassion. Journal of American College Health, 1-12. https://doi.org/10.1080/07448481.2025.2552833
Huang, Z., Liu, T., & Chair, S. Y. (2022). Effectiveness of nurse-led self-care interventions on self-care behaviors, self-efficacy, depression and illness perceptions in people with heart failure: a systematic review and meta-analysis. International Journal of Nursing Studies, 132, 104255. https://doi.org/10.1016/j.ijnurstu.2022.104255
Johnston, T. E., Gross, J. J., Chen, W., McEvoy, P., Becerra, R., & Preece, D. A. (2025). Emotion beliefs and emotion regulation strategy use. Personality and Individual Differences, 240, 113066. https://doi.org/10.1016/j.paid.2025.113066
Niriayo, Y. L., Yemane, B., Asgedom, S. W., Teklay, G., & Gidey, K. (2024). Prevalence and predictors of poor self-care behaviors in patients with chronic heart failure. Scientific reports, 14(1), 1984. https://doi.org/10.1038/s41598-024-52611-5
Shen, L., Zhang, H., Zhu, C., Li, R., Qian, K., Tian, F., ... & Yamamoto, Y. (2025). Enhancing emotion regulation in mental disorder treatment: An aigc-based closed-loop music intervention system. IEEE Transactions on Affective Computing. https://doi.org/10.1109/TAFFC.2025.3557873
Stone, H., Dudley, D., & Owen, A. (2025). A Longitudinal Study on the Sustainability of Self-Care Behaviors in Type 2 Diabetes Patients Using Mobile Health Applications. https://www.researchgate.net
Shaban, M. M., Sharaa, H. M., Amer, F. G. M., & Shaban, M. (2024). Effect of digital based nursing intervention on knowledge of self-care behaviors and self-efficacy of adult clients with diabetes. BMC nursing, 23(1), 130. https://doi.org/10.1186/s12912-024-01787-2
Zhang, R., Zhang, C., & Huang, L. (2025). Emotional regulation self-efficacy and impulsivity effects on college students' risk-taking behavior: a cross-sectional study. Frontiers in Psychology, 16, 1566618. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2025.1566618