تحلیل چالش‌های سیاست خصوصی‌سازی آموزش و پیامدهای آن بر منزلت حرفه‌ای معلمان
الموضوعات : مسائل اجتماعی مرتبط با نهاد آموزش و پرورش
علی اکبر تاج مزینانی
1
,
زهرا درویشی
2
1 - دانشیار گروه تعاون و رفاه اجتماعی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران
2 - دانشجوی دکتری رفاه اجتماعی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران
الکلمات المفتاحية: خصوصی‌سازی, مدارس, منزلت حرفه‌ای, معلمان, ایران,
ملخص المقالة :
پژوهش حاضر با هدف تحلیل چگونگی تأثیر سیاست خصوصی‌سازی مدارس بر منزلت و توسعه حرفه‌ای معلمان انجام شده است. برای رسیدن به این هدف از روش کیفی، و برای تحلیل داده‌ها از تحلیل مضمون و برای گردآوری داده‌ها از تکنیک مصاحبه استفاده شده است. با استفاده از نمونه‌گیری هدفمند 21 نفر از معلمان و مطلعین در حوزۀ خصوصی‌سازی مدارس شناسایی شده و مورد مصاحبه قرار گرفتند. یافته‌های پژوهش بیانگر این است که خصوصی‌سازی مدارس نه‌تنها موجب ارتقا توسعۀ حرفه‌ای معلمان نشده است بلکه موجب عدم امنیت شغلی نیز شده است. با نداشتن ثبات شغلی معلمانی که احساس ناامنی شغلی دارند کمتر تمایل به سرمایه‌گذاری در توسعه حرفه‌ای خود دارند. همچنین کاهش نقش راهبردی و فرهنگی آنان باعث ازبین‌رفتن انگیزۀ و توانمندی شده و بر توسعۀ حرفه‌ای معلمان نیز تأثیر منفی گذاشته است. کاهش تمرکز بر یادگیری عمیق و تأکید بر نتایج آزمون‌های نهایی و کنکور موجب شده معلمان بیشتر وقت خود را صرف آماده‌سازی دانشآموزان برای این آزمون‌ها کنند و این امر موجب کاهش کیفیت آموزش شده است. یافته‌ها همچنین نشان‌می‌دهد دانشآموزان به دلیل پرداخت شهریه‌های بالا خود را از معلمان برتر دانسته و این امر موجب پایین‌آمدن شأن معلمان شده و بر انگیزۀ و عملکرد آنان تأثیر منفی گذاشته و همچنین موجب شده درک متقابلی بین معلمان و دانشآموزان شکل نگیرد. نتایج نشان می‌دهد سیاست خصوصی‌سازی مدارس اگرچه منافعی برای کم‌کردن بار اقتصادی دولت دارد اما بواسطۀ تبعات سنگین اجتماعی و فرهنگی برای معلمان، نیازمند بازنگری و تأمل جدی است.
جمالی، جمال و محمد سلطانی (1399) تأثیر خصوصی‌سازی مدارس و مدیریت آن بر کیفیت آموزش در ایران، جهان نوین، سال سوم، شماره 12، صص 35-47.
مولایی، علیرضا و افسانه کلباسی و شهلا ذهبیون (1402) خصوصی‌سازی آموزش در ایران: نقاط قوت، ضعف، فرصت‌ها و تهدیدها (مطالعه موردی: ارزیابی طرح خرید خدمات آموزشی در مدارس ابتدایی)، دو ماهنامه رهیافتی نو در مدیریت آموزشی، سال 14 شماره 1، صص 143-157.
https://doi.org/10.30495/jedu.2023.28502.5720.
مهرعلی‌زاده، یداله (1377) خصوصی‌سازی مدارس در ایران. مجلۀ علوم تربیتی و روان‌شناسی، دورۀ سوم، سال پنجم، شماره‌های 3 و 4، صفحات 105- 126.
DOI:10.22055/psy.1999.16443.
محمودزاده، احمد (1402) فعالیت معلمان مدارس غیردولتی قانونمند می‌شود، ایران، مشاهده در تاریخ 17/07/1403 از https://irannewspaper.ir/8391/1/81998.
هاشمیان، فخرالسادات و هادی زندیان و جواد آقامحمدی (1394) تحلیل مشارکت بخش خصوصی در نظام آموزش و پرورش، فصلنامه سیاست‌های راهبردی و کلان، سال سوم، شماره دوازدهم، صص 1-26.
Akhtar, N., Hashmi, S. A., & Naqvi, S. I. H. (2010). A comparative study of job satisfaction in public and private school teachers at secondary level. Procedia Social and Behavioral Sciences, 2 (2), 4222–4228.
https://doi.org/10.1016/j.sbspro.2010.03.668.
Ball, S.J. (1993) Education markets, choice and social class: The market as a class strategy in the UK and the USA. _British Journal of Sociology of Education, 14 (1), 3–19.
https://doi.org/10.1080/0142569930140101.
Baudrillard, J. (1994) Simulacra and Simulation (S. F. Glaser, Trans.). Ann Arbor: University of Michigan Press. https://doi.org/10.3998/mpub.9904.
Chudgar, A., & Sakamoto, J. (2021). Similar work, different pay? Private school teacher working conditions in India. International Journal of Educational Development, 86, 102478.
https://doi.org/10.1016/j.ijedudev.2021.102478.
Darling-Hammond, L., Burns, D., Campbell, C., Goodwin, A. L., Hammerness, K., Low, E.-L., McIntyre, A., Sato, M., & Zeichner, K. (2017). Empowered educators: How high-performing systems shape teaching quality around the world. John Wiley & Sons.
Fidan, T., & Oztürk, I. (2015) The Relationship of the Creativity of Public and Private School Teachers to their Intrinsic Motivation and the School Climate for Innovation, Social and Behavioral Sciences, Volume 195, p.p. 905-914.
https://doi.org/10.1016/j.sbspro.2015.06.370.
Friedman, M., & Friedman, R. (1980) Free to choose: A personal statement. New York: Harcourt Brace Jovanovich.
Global education monitoring report summary, 2021/2: non-state actors in education: who chooses? who loses? James, E. (1987). The public/private division of responsibility for education: An international comparison. Economics of Education Review, 6(1), 1–14.
https://doi.org/10.1016/0272-7757(87)90028-8.
Kambutu, J., Akpovo, S. M., Nganga, L., Thapa, S., & Mwangi, A. M. (2020) Privatization of early childhood education (ECE): Implications for social justice in Nepal and Kenya. Policy Futures in Education, 18(6): 700-724.
https://doi.org/10.1177/1478210320922111.
Mohammad, A., Borkoski, C. (2024) Organizational conditions and teacher turnover in private schools of United Arab Emirates, Social Sciences & Humanities Open, Volume 9, 2024, 100801.
https://doi.org/10.1016/j.ssaho.2023.100801.
Papanastasiou, E. C., & Zembylas, M. (2005) Job satisfaction variance among public and private kindergarten school teachers in Cyprus, International Journal of Educational Research, Volume 43, Issue 3, 2005, Pages 147-167.
https://doi.org/10.1016/j.ijer.2006.06.009.
Shore, C., & Wright, S. (2015) Governing by Numbers: Audit Culture, Rankings and the New Word Order, in: Social Anthropology, Vo1. 23 (1), p.22-28.
https://doi.org/10.1111/1469-8676.12098.
Strathern, M. (ed) (2000) Audit Cultures; Anthropological Studies in Accountability, Ethics and the Academy, New York: Routledge.
Teske, P. & Schneider, M. (2001) What research can tell policymakers about school choice. Journal of Policy Analysis and Management, 20(4), 609-631.
https://doi.org/10.1002/pam.1020.