طراحی چارچوب بازاریابی اقناعی مولد مبتنی بر عاملهای هوش مصنوعی خودمختار در بستر فناوریهای متاورس
محورهای موضوعی : مديريت تکنولوژي
درنا عبداللهی
1
,
محمد محمدی
2
1 - هیئتعلمی وابسته، گروه مدیریت بازرگانی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی
2 - هیئتعلمی وابسته، گروه مدیریت دولتی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی
کلید واژه: بازاریابی اقناعی مولد, عاملهای هوش مصنوعی خودمختار, متاورس, تحلیل مضمون, بازاریابی هوشمند, تعامل انسان و ماشین,
چکیده مقاله :
رشد شتابان فناوریهای هوشمند و ظهور متاورس، مرزهای سنتی بازاریابی را درنوردیده و زمینهساز شکلگیری شیوههای نوینی از تعامل میان انسان و ماشین شده است. در چنین محیطی، عاملهای هوش مصنوعی خودمختار قادرند نقش کلیدی در درک رفتار، تحلیل ترجیحات و اقناع کاربران ایفا کنند و بدینوسیله رویکردهای بازاریابی را از الگوهای خطی و یکسویه به نظامهای پویا و تعاملی ارتقا دهند. باتوجهبه این دگرگونی بنیادین، ضرورت دارد چارچوبی علمی و مفهومی برای بازاریابی اقناعی مولد در بستر فناوریهای متاورس طراحی شود تا بتواند متناسب با نیازهای شناختی، عاطفی و تجربی کاربران عمل نماید. این پژوهش با رویکرد کیفی و با استفاده از روش تحلیل مضمون انجامگرفته است. دادهها از طریق مرور نظاممند مطالعات علمی و مصاحبههای نیمهساختاریافته با ۱۵ نفر از متخصصان حوزههای بازاریابی دیجیتال، طراحی تجربه کاربر و هوش مصنوعی گردآوری شد. تحلیل دادهها با بهرهگیری از الگوی ششمرحلهای براون و کلارک صورت گرفت. نتایج نشان داد چهار مضمون اصلی شامل «هوشمندی اقناعی عاملها»، «تولید محتوای شخصیسازیشده و تطبیقی»، «تعامل احساسی در فضاهای متاورسی» و «اخلاق و اعتماد در تصمیمگیری خودکار» چارچوب نهایی را شکل میدهند. یافتهها بیانگر آن است که چارچوب پیشنهادی میتواند مبنایی برای توسعه استراتژیهای بازاریابی هوشمند و انسانمحور در متاورس باشد و به ارتقای کیفیت تجربه کاربر و اثربخشی فرایندهای اقناع منجر شود. در نهایت، این پژوهش مسیر تازهای را برای همگرایی میان فناوریهای هوش مصنوعی، متاورس و بازاریابی دیجیتال ترسیم میکند.
The rapid advancement of intelligent technologies and the emergence of the Metaverse have transformed the traditional boundaries of marketing and paved the way for new forms of interaction between humans and machines. In this environment, autonomous artificial intelligence agents play a crucial role in understanding user behavior, analyzing preferences, and generating persuasive experiences, thereby evolving marketing approaches from linear and one-way models to dynamic and interactive systems. Given this fundamental transformation, there is a growing need to design a scientific and conceptual framework for generative persuasive marketing within Metaverse technologies to align digital persuasion strategies with users’ cognitive, emotional, and experiential needs. This study adopts a qualitative approach and employs the thematic analysis method. Data were collected through a systematic review of relevant literature and semi-structured interviews with fifteen experts in digital marketing, user experience design, and artificial intelligence. Data analysis was conducted using Braun and Clarke’s six-phase model. The findings identified four main themes: “agents’ persuasive intelligence,” “personalized and adaptive content generation,” “emotional interaction in Metaverse environments,” and “ethics and trust in autonomous decision-making.” The results indicate that the proposed framework can serve as a foundation for developing human-centered and intelligent marketing strategies in the Metaverse, enhancing user experience quality and the effectiveness of persuasive processes. Ultimately, this research outlines a new pathway for the convergence of artificial intelligence technologies, the Metaverse, and digital marketing.
مراجع :
[1] م. احمدی و ف. رضایی، بازاریابی دیجیتال و هوش مصنوعی: راهبردها و کاربردها، تهران، ایران: نشر دانشگاهی، چاپ اول، ۱۳۹۹، ص. ۲۳–۵۰.
[2] س. کریمی، فناوریهای متاورس و تجربه کاربری، تهران، ایران: انتشارات علوم نوین، چاپ دوم، ۱۴۰۰، ص. ۷۸–۱۰۵.
[3] ن. موسوی و م. حسینی، “تحلیل رفتار کاربران در فضای متاورس و اثرات بازاریابی دیجیتال”، مجله مدیریت فناوری اطلاعات، جلد ۵، ۱۴۰۱، ص. ۱۱۵–۱۳۴.
[4] ر. پورحسینی، هوش مصنوعی و سیستمهای خودمختار: مبانی و کاربردها، تهران، ایران: انتشارات علمی و فرهنگی، چاپ اول، ۱۳۹۸، ص. ۱۵۰–۱۸۰.
[5] ف. شفیعی و ه. کاظمی، “اخلاق و اعتماد در سیستمهای هوشمند”، فصلنامه پژوهشهای فناوری اطلاعات، جلد ۷، ۱۴۰۰، ص. ۴۵–۶۵.
[6] A. Dwivedi, R. Hughes, M. Ismagilova, et al., “Metaverse marketing: Opportunities, challenges, and future research agenda,” J. Bus. Res., vol. 150, pp. 112–128, 2023.
[7] P. Verhagen, J. van Nes, and L. Feldberg, “User experience in virtual environments: The role of emotion and engagement,” Comput. Human Behav., vol. 101, pp. 1–15, 2023.
[8] J. Li, M. Wang, and K. Chen, “Autonomous agents in persuasive marketing: A review,” J. Interact. Mark., vol. 52, pp. 12–25, 2023.
[9] S. Kaplan and M. Haenlein, “Siri, Siri, in my hand: Who’s the fairest in the land? On the interpretations, illustrations, and implications of artificial intelligence,” Bus. Horiz., vol. 62, no. 1, pp. 15–25, 2023.
[10] R. Smith, L. Anderson, and C. Taylor, “Exploring the influence of AI-powered personalization within the Metaverse ecosystem,” ACR J. Marketing Sci., pp. 45–62, 2024.
[11] L. Johnson, “Ethics of trustworthiness in autonomous systems: A scoping review,” AI Soc., pp. 101–120, 2024.
[12] M. Brown, “Towards ethical evolution: Responsible autonomy of artificial intelligence systems,” in Responsible AI: Principles and Practices, Springer Nature, 2025, pp. 7–29.