مطالعه نقش سرمایه اجتماعی در مدیریت منابع انسانی: تحلیل ثانویه پژوهش¬های 1390 الی 1404
محورهای موضوعی : فرهنگی
اکبر ذوالفقاری
1
,
نرگس قانعی یخدان
2
,
ندا پارسی پور
3
,
طاها عشایری
4
1 - استادیار علوم سیاسی دانشگاه پیام نور
2 - کارشناسی ارشد گروه آموزش و بهسازی منابع انسانی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران
3 - کارشناسی ارشد گروه برنامه ریزی درسی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران
4 - عضو هئیت علمی گروه جامعه شناسی، علوم اجتماعي دانشگاه محقق اردبیلی
کلید واژه: فراتحلیل, مدیریت, مدیریت منابع انسانی, سرمایه اجتماعی, توسعه اجتماع.,
چکیده مقاله :
زمینه: مدیریت به معنای انجام دادن کارها بهوسیله دیگران است. مدیریت منابع انسانی یعنی اداره کردن نیروهای انسانی سازمانی و غیرسازمانی برای افزایش عملکرد شغلی و بهبود وضع تصمیمگیریها و همچنین افزایش بهرهوری. هدف: هدف اصلی پژوهش تبیین رابطه سرمایه اجتماعی و مدیریت منابع انسانی در بازه زمانی 1390 الی 1404 است. روش تحقیق: روش تحقیق از نوع فراتحلیل کمی (cma2)؛ ابزار آن پرسشنامه معکوس؛ جامعه آماری پژوهش؛ 32 تحقیق پیمایشی (علمی –پژوهشی) که 21موردپژوهش با رعایت روایی، اعتبار و کیفیت پژوهش؛ وجود ضریب همبستگی، حجم نمونه و سطح معنیداری هر پژوهش انتخاب شدند. روش نمونهگیری از نوع غیراحتمالی-تعمدی؛ واحد تحلیل مقالات پژوهشی بوده است. یافته های تحقیق: یافته های تحقیق نشان میدهد سرمایه اجتماعی در تمامی پژوهش منتشرشده از سال 1390 الی 1404 تأثیر مستقیم و معنیداری بر مدیریت منابع انسانی داشته است. سرمایه اجتماعی بهطورکلی توانسته 0.54 صدم از تغییرات مدیریت منابع انسانی را تبیین و پیشبینی نماید. بعد ساختاری سرمایه اجتماعی با مقدار ضریب 324/0، بعد شناختی سرمایه اجتماعی با مقدار ضریب 310/0، بعد هنجاری سرمایه اجتماعی با مقدار ضریب 256/0، و بعد ارتباطی سرمایه اجتماعی با مقدار ضریب 148/0 اثری معنیدار بر مدیریت منابع انسانی داشته است. نتیجه گیری: با افزایش سرمایه اجتماعی، منابع انسانی با کمک منابع شبکه پایدار، روابط و شناخت متقابل اعضای سازمان، نیروی انسانی و مجموعه هایسازمانی بهتر مدیریت می شود.
Background: Management means doing things by others. Human resources management is defined to manage organizational and non-organizational human resources for increasing job performance and improve decision making as well as increasing productivity. Purpose: The main purpose of the research is to explain the relationship between social capital and human resource management in the period of 2011-2025. Methodology: The current research method is meta-analysis and its tool is reverse questionnaire. Its statistical population is 32 studies, which were selected by purposive sampling of 13 survey documents in the period of 2011-2021. The validity and reliability of the research was controlled and their effect size was estimated using the Cohen and Fisher formula. Findings: The findings of the research show that social capital has had a direct and significant impact on human resource management in all researches published from 2011 to 2021. In general, social capital has been able to explain and predict 0.54 percent of human resource management changes. The structural dimension of social capital with a coefficient value of 0.324, the cognitive dimension of social capital with a coefficient value of 0.310, the normative dimension of social capital with a coefficient value of 0.256, and the communication dimension of social capital with a coefficient value of 0.148 have a significant effect on human resource management. Conclusions: With the increase of social capital, human resources are better managed with the help of sustainable network resources, relationships and mutual recognition of organization members, human resources and organizational groups.
9. منابع و ماخذ
9-1 فارسی
آرمان، مانی؛ حسینی، سیدیعقوب؛ و تنگستانی، الهام. (1395). تأثیر سرمایۀ اجتماعی و بلوغ منابع انسانی بر مدیریت منابع انسانی پایدار (مورد مطالعه: شرکتهای فعال در صنعت پتروشیمی). مدیریت سرمایه اجتماعی، 1(3)، 113–138.
احمدزاده، سلیمان؛ و شکوه، زهرا. (1399). نقش سرمایه اجتماعی در تحقق نوآوری سازمانی و رفتار شهروندی سازمانی با تبیین نقش میانجی مدیریت منابع انسانی پایدار. مدیریت نوآوری در سازمان های دفاعی، 9(3)، 151–178.
ازکیا، مصطفی؛ و غفاری، غلامرضا. (1396). توسعه روستایی با تاکید بر جامعه روستایی ایران. تـهران: نشر نی.
اصغریهمتآبادی، معصومه. (1404). بررسی نقش میانجی گری سرمایه اجتماعی با توجه به مدیریت منابع انسانی پایدار بر میزان وفاداری و حفظ کارکنان شهرداری ساری. جهان نوین، 30(8)، 16–32.
اکرامی، محمود؛ ذاکرخطیبانی، محمدمهدی؛ و فردوسی، ناهید. (1387). پیش بینی تعهد سازمانی بر پایه باورهای کارکنان نسبت به جو سازمانی. فرآیند مدیریت و توسعه، 67(22)، 87–104.
برجیخانی اوانکی، محمدعلی. (1392). بررسی تاثیر مولفه های سرمایه اجتماعی براساس نظریات ناهاپیت و گوشال بر توسعه منابع انسانی در شرکت های سایپا از دیدگاه کارشناسان آموزش آن شرکت ها. دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی، دانشکده علوم اجتماعی.
برومند، محمدرضا. (1396). بررسی رابطه استراتژی های مدیریت منابع انسانی با خلاقیت کارکنان سازمان جهاد کشاورزی استان کرمان. مطالعات مدیریت و کار آفرینی، 21(3)، 156–176.
بزی، افشین. (1395). بررسی ارتباط تعهد سازمانی با ویژگیهای شخصی کارکنان شهرداری گرگان. در سومین کنفرانس بین المللی علوم رفتاری و مطالعات اجتماعی.
درزی بورخانی، هدی. (1403). بررسی نقش میانجی سرمایه اجتماعی در تاثیر مدیریت منابع انسانی پایدار بر وفاداری و حفظ کارکنان بیمارستان حکمت ساری. موسسه آموزش عالی روزبهان، دانشکده علوم انسانی.
ذوالفقاری، اکبر. (1398). فراتحلیل جامعه شناختی رابطه سرمایه اجتماعی و امنیت اجتماعی. انتظام اجتماعی، سال 11، 161–190.
رحمانسرشت، حسین؛ و جبارزادهکرباسی، بهرام. (1396). اثر اقدامات مدیریت منابع انسانی بر ابعاد سرمایه اجتماعی و عملکرد راهبردی شرکتهای کوچک و متوسط. پژوهش نامه مدیریت تحول، 18(9)، 1–23.
رحمتی، سعید. (1404). تحلیل تاثیر مدیریت منابع انسانی پایدار بر وفاداری و حفظ کارکنان با نقش میانجی سرمایه اجتماعی(مطالعه مورد مطالعه: کارکنان آستان مقدس حضرت عبدالعظیم(ع)). موسسه آموزش عالی علامه حلی، گروه مدیریت.
رحیمی، حمید؛ و بابایی، راضیه آقا. (1393). تحلیل رابطه بین مولفه های سرمایه اجتماعی و بهبودکیفیت محیط کار دانشگاه کاشان از دیدگاه اعضای هیات علمی. فصلنامه رفاه اجتماعی، 14(55)، 199.
رویینتن، مریم؛ امیرابادیفراهانی، محسن؛ رویینتن، پروانه؛ و رویینتن، زینب. (1400). ارزیابی تاثیر سرمایه اجتماعی و فرهنگ سازمانی بر مدیریت منابع انسانی مراکز آموزش عالی دولتی و غیر دولتی استان کرمانشاه. مطالعات رهبری فرهنگی، 7(3)، 104–120.
سالاردهگل کن، زهرا. (1404). بررسی نقش میانجی سرمایه اجتماعی و سرمایه روان شناختی در رابطه مهارت های مدیریت منابع انسانی و توانمندی معلمان دوره ابتدایی شهرستان رودان. دانشگاه آزاد اسلامی واحد بندرعباس، دانشکده علوم انسانی.
سعادت، اسفندیار. (1381). مدیریت منابع انسانی. تـهران: ازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاه ها (سمت).
صادقی، علیرضا. (1395). بررسی تأثیر سرمایه اجتماعی و مدیریت دانش بر عملکرد منابع انسانی مطالعه موردی: کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان. دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران، دانشکده مدیریت.
صید، سید یاسین. (1396). بررسی تاثیر فعالیت های منابع انسانی بر قابلیت های نوآوری با نقش میانجی سرمایه انسانی و اجتماعی (مطالعه موردی: شرکت ساختمانی ست). دانشگاه آزاد اسلامی واحد شهریار.
عابدینی، مریم؛ میرسپاسی، ناصر؛ و شناس، فریده. (1397). نقش مدیریت منابع انسانی در ارتقاء سرمایه اجتماعی سازمانی: مبتنی بر رویکرد آینده پژوهی. آینده پژوهی مدیریت، 115(29)، 67–81.
عظیمی، نیلوفر. (1402). تأثیر مدیریت منابع انسانی دانش محور و سرمایه انسانی بر عملکرد نوآورانه سازمان با نقش واسطه سرمایه اجتماعی (مورد مطالعه: مرکز آموزش مدیریت دولتی). دانشگاه ایوانکی، دانشکده مدیریت و حسابداری.
علیاحمدی، علیرضا؛ اقبالی، سیدمحسن؛ و بذرپاش، مهرداد. (1395). نقش ویژگی های صنعتی درانتخاب شیوه های مدیریت منابع انسانی و تقویت سرمایه اجتماعی سازمانی در کشور ایران. مدیریت فردا، 47(15)، 5–17.
غفوریان پیرنیا، ٍسعیده. (1390). بررسی تاثیر سرمایه اجتماعی بر عملکرد کارکنان اداره کل مالیات جنوب تهران. دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی، دانشکده مدیریت و حسابداری.
فرهنگ دهقان، مهرنوش. (1402). بررسی و تحلیل تاثیر سرمایه اجتماعی و بلوغ منابع انسانی بر مدیریت منابع انسانی پایدار مورد مطالعه (سازمان های دولتی استان تهران). موسسه آموزش عالی خرد - بوشهر، گروه مدیریت.
فولادی، نجمه. (1395). تاثیر فرهنگ سازمانی بر خلاقیت و نوآوری در سازمان با نقش میانجیگری اقدامات مدیریت منابع انسانی و سرمایه اجتماعی سازمان. دانشگاه تهران، پردیس فارابی - دانشکده مدیریت و حسابداری.
کلمن، جیمزسمیوئل. (1390). بنیادهای نظریه اجتماعی. (منوچهر صبوری، مترجم). نشر نی.
مزیدی، علیرضا؛ و محسنپور، سمیرا. (1400). ارتباط بین شیوه های مدیریت منابع انسانی دانش بنیان با سرمایه اجتماعی و اشتراک دانش (مورد مطالعه ادارات دولتی استان گلستان). مطالعات مدیریت و حسابداری، 35(8)، 55–59.
ممتاز، زهرا؛ و هفتبرادران، سامان. (1391). مدیریت امروز آمیخته ای از علم و هنر. کار و جامعه، 145(21)، 62–73.
مهرنیک، ابوالفضل. (1395). بررسی رابطه سرمایه اجتماعی و توسعه منابع انسانی (مورد مطالعه: ستاد مدیریت حمل و نقل و سوخت). دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی، دانشکده مدیریت.
وحدتی، حجت؛ موسوینژاد، سیدهادی؛ و حسنی، علیاکبر. (1396). بررسی نقش سرمایه اجتماعی در جهت ارتقاء بهرهوری منابع انسانی: با تأکید بر نقش واسط فرهنگ سازمانی و مدیریت. مطالعات راهبردی در صنعت نفت و انرژی، 33(9)، 157–184.
9-2 لاتین
Armstrong, Michael; & Stephens, Tina. (2005). A handbook of employee reward management and practice. Kogan Page Publishers.
Barney, Jay. (1991). Firm resources and sustained competitive advantage. Journal of Management, 17(1), 99–120.
Barney, Jay B. (2000). Firm resources and sustained competitive advantage. In Economics meets sociology in strategic management. Emerald Group Publishing Limited.
Bourdieu, P. (2005). Forms of Social Capital in Social Capital, Trust, Democracy and Development in Iran.
Brass, Daniel J; & Labianca, Giuseppe. (1999). Social capital, social liabilities, and social resources management. In Corporate social capital and liability (pp. 323–338). Springer.
Bratton, John; Gold, Jeff; Bratton, Andrew; & Steele, Laura. (2021). Human resource management. Bloomsbury Publishing.
Cheng, Bor‐Shiuan; Jiang, Ding‐Yu; & Riley, Jean H. (2003). Organizational commitment, supervisory commitment, and employee outcomes in the Chinese context: proximal hypothesis or global hypothesis? Journal of Organizational Behavior: The International Journal of Industrial, Occupational and Organizational Psychology and Behavior, 24(3), 313–334.
Cheng, Hsiu-Hua. (2012). The effect of social capital on creativity in information systems development projects: the mediating effect of knowledge integration. International Journal of Economics and Management Engineering, 6(4), 577–582.
Chou, Yuan K. (2006). Three simple models of social capital and economic growth. The Journal of Socio-Economics, 35(5), 889–912.
Chuang, Chih-Hsun; Chen, Shyh-jer; & Chuang, Ching-Wen. (2013). Human resource management practices and organizational social capital: The role of industrial characteristics. Journal of Business Research, 66(5), 678–687.
Daniel, Ben; Schwier, Richard; & McCalla, Gordon. (2003). Social capital in virtual learning communities and distributed communities of practice. Canadian Journal of Learning and Technology/La Revue Canadienne de l’apprentissage et de La Technologie, 29(3).
Fountain, Jane E. (1998). Social capital: Its relationship to innovation in science and technology. Science and Public Policy, 25(2), 103–115.
Glasser, William. (1999). Choice theory: A new psychology of personal freedom. HarperPerennial.
Guerrero, Sylvie; Cayrat, Charles; & Cossette, Michel. (2022). Human resource professionals’ human and social capital in SMEs: small firm, big impact. The International Journal of Human Resource Management, 33(16), 3252–3274.
Herzberg, Frederick. (2005). The motivation-hygiene theory. Organizational Behavior One: Essential Theories of Motivation and Leadership, Eds JB Miner, ME Sharpe Inc, New York, 2(4), 61–74.
Hollenbeck, John R; & Jamieson, Bradley B. (2015). Human capital, social capital, and social network analysis: Implications for strategic human resource management. Academy of Management Perspectives, 29(3), 370–385.
Hughes, Jerald. (2007). The ability-motivation-opportunity framework for behavior research in IS (pp. 250a–250a). Ieee.
Kim, Sunghoon; & Wright, Patrick M. (2011). Putting strategic human resource management in context: A contextualized model of high commitment work systems and its implications in China. Management and Organization Review, 7(1), 153–174.
Lengnick-Hall, Cynthia A; & Lengnick-Hall, Mark L. (1988). Strategic human resources management: A review of the literature and a proposed typology. Academy of Management Review, 13(3), 454–470.
Maslow, Abraham Harold. (1958). A Dynamic Theory of Human Motivation.
Porter, Michael E. (1997). Competitive strategy. Measuring Business Excellence.
Sanders, Karin; van Riemsdijk, Maarten; & Groen, Bianca. (2008). The gap between research and practice: a replication study on the HR professionals’ beliefs about effective human resource practices. The International Journal of Human Resource Management, 19(10), 1976–1988.
Schneider, Benjamin; & Bowen, David E. (1993). The service organization: Human resources management is crucial. Organizational Dynamics, 21(4), 39–52.
Taylor, Sully. (2007). Creating social capital in MNCs: The international human resource management challenge. Human Resource Management Journal, 17(4), 336–354.
Wernerfelt, Birger. (1984). A resource‐based view of the firm. Strategic Management Journal, 5(2), 171–180.
Yamamoto, Hiroshi. (2013). The relationship between employees’ perceptions of human resource management and their retention: From the viewpoint of attitudes toward job-specialties. The International Journal of Human Resource Management, 24(4), 747–767.
Coleman, James S. (1994). Foundations of social theory. Harvard university press.
Levi, Margaret. (1996). Social and unsocial capital: A review essay of Robert Putnam’s Making Democracy Work. Politics & Society, 24(1), 45–55.
Putnam, Robert D. (2000). Bowling alone: The collapse and revival of American community. Simon and schuster.