تبیین جامعه‌شناختی تمایز (نابرابری) طبقاتی و عوامل مؤثر بر آن
الموضوعات :
طاها عشایری
1
,
طاهره جهان پرور
2
1 - عضو هئیت علمی گروه جامعه شناسی، علوم اجتماعي دانشگاه محقق اردبیلی
2 - گروه علوم اجتماعي دانشكده علوم اجتماعي ارتباطات و رسانه دانشگاه آزاداسلامی واحد تهران مرکزی
الکلمات المفتاحية: تمایز طبقاتی, نابرابری اجتماعی, سرمایه اقتصادی, سرمایه فرهنگی, سرمایه اجتماعی, فراتحلیل,
ملخص المقالة :
نابرابری و تمایز طبقاتی یکی از پایدارترین و مقاوم‌ترین چالش‌های جوامع مدرن است که به‌صورت سیستماتیک و بین‌نسلی بازتولید می‌شود. پژوهش حاضر با هدف تبیین ریشه‌های جامعه‌شناسانه تمایز (نابرابری) طبقاتی در ایران طی بازه زمانی ۱۳۸۶ تا ۱۴۰۴ انجام شد. روش پژوهش، فرا تحلیل کمی و که ۸۸ مطالعه شناسایی و پس از اعمال ملاک‌های ورود و خروج، ۵۹ سند علمی وارد فرا تحلیل شد. یافته‌ها نشان داد که سرمایه اقتصادی (۳۸/۰-)، سرمایه فرهنگی (۳۱/۰-) و سرمایه اجتماعی (۲۵/۰-) در تمایز اجتماعی-طبقاتی نقش داشته است. بر این اساس نابرابری اجتماعی در ایران صرفاً بازتاب یک عامل تک‌بعدی اقتصادی نبوده، بلکه محصول هم‌کنشی چندلایه سرمایه اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی است که از طریق خانواده، نظام آموزشی و سازوکارهای نمادین بازتولید می‌شود؛ ازاین‌رو سیاست‌گذاری کاهش نابرابری باید همزمان بر تقویت سرمایه اقتصادی، ارتقای سرمایه تحصیلی و فرهنگی و بازسازی عدالت و انسجام اجتماعی متمرکز شود.
منابع
ابونوری، اسماعیل، و خوشکار، آرش. (1387). تجزیه‌وتحلیل عامل‌های مؤثر بر نابرابری اقتصادی در ایران با استفاده از ریز داده‌ها. فصلنامه اقتصاد اسلامی، ۳۰، ۹۹.
اجتهادی، مصطفی. (۱۳۹۰). ریشه‌های نابرابری در جامعه امروز. تحلیل اجتماعی، (۴)، ۱۳۰–۱۵۶.
احمدی شادمهری، محمدطاهر؛ قائد، ابراهیم؛ و مرادی، مژگان. (۱۳۹۸). عوامل مؤثر بر نابرابری توزیع درآمد در ایران با تأکید بر نقش مهاجرت و شهرنشینی. مطالعات جمعیتی، ۵ (۱)، ۱۲۷–۱۴۷.
ادریسی، افسانه. (۱۳۹۳). افتراق در سرمایه اقتصادی خانواده‌ها و ترجیحات فعالیت‌های فراغتی جوانان. مطالعات فرهنگ–ارتباطات، (۲۸)، ۱۷۵.
آرانی، محسن؛ پیراهری، نیر؛ و صداقتی‌فرد، مجتبی. (۱۴۰۴). بررسی و شناسایی عوامل مؤثر بر نابرابری اجتماعی در بین شهروندان تهران. جغرافیا و برنامه‌ریزی منطقه‌ای، ۱۵ (۳)، ۴۵۳–۴۶۴.
اظهاری، کمال. (۱۳۸۰). در جستجوی عدالت اجتماعی. تأمین اجتماعی، ۳ (۲).
امرالهی، لادن. (۱۳۹۰). مطالعه رابطه بین سرمایه اجتماعی و نگرش‌ها و رفتارهای زنان در زمینه نابرابری‌های جنسیتی در شهر ،پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه بوعلی سینا.
باستانی، سوسن؛ و صالحی هیکویی، مریم. (۱۳۸۶). سرمایه اجتماعی شبکه و جنسیت: بررسی ویژگی‌های ساختی، تعاملی و کارکردی شبکه اجتماعی زنان و مردان در تهران. مطالعات جامعه‌شناختی، (۳۰)، ۶۳.
باقرزاده، علی. (۱۳۹۳). آزمون الگوی اهلووالیا–آسافو در شناسایی عوامل مؤثر بر نابرابری درآمدی بخش روستایی ایران. مطالعات و سیاست‌های اقتصادی، (۲)، ۱۳۷.
باقرزاده، غزل. (۱۳۹۸). بررسی عوامل اجتماعی فرهنگی مؤثر بر نگرش زنان نسبت به نابرابری جنسی در محیط کار ،پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه شهید چمران اهواز.
بنیاد، لیلا. (۱۳۹۱). تبیین جامعه‌شناختی نابرابری اجتماعی در کازرون ،پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه یزد.
بهشتی، محمدباقر؛ محمدزاده، پرویز؛ و قاسملو، خلیل. (۱۳۹۹). عوامل اساسی مؤثر بر نابرابری درآمدی در بین استان‌های ایران. پژوهش‌های برنامه و توسعه، (۱)، ۱۱–۴۴.
بهمنی، سجاد. (۱۴۰۳). بررسی جامعه‌شناختی عوامل مؤثر بر احساس نابرابری اجتماعی: دانش‌آموزان متوسطه دوم ناحیه ۲ شهر اهواز ،پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه شهید چمران اهواز.
پاتنام، روبرت. (۱۳۹۰). دموکراسی و سنت‌های مدرن (م.ت. دلفروز، مترجم). دفتر مطالعات و تحقیقات سیاسی وزارت کشور.
پارکین، فرانک. (۱۳۸۹). ماکس وبر (ش. مسمی‌پرست، مترجم). ققنوس.
پرندوش، سمیه. (۱۴۰۰). آموزش از راه دور و نابرابری آموزشی: دانش‌آموزان مقطع متوسطه اول شهر چالوس ،پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه گیلان.
پیران، پرویز. (۱۳۹۲). مبانی مفهومی و نظری سرمایه اجتماعی. علم.
تأمین، ملوین. (۱۳۸۸). جامعه‌شناسی قشربندی و نابرابری‌های اجتماعی (ع. نیک‌گهر، مترجم). توتیا. ،در متن با سال ۱۳۷۳ ارجاع شده است.
توکل، محمد؛ و ناصری راد، محسن. (۱۳۹۱). تبیین نابرابری‌های سلامت و سرمایه اجتماعی غیرمبتلایان و مبتلایان به سرطان. پیاورد سلامت، ۶ (۱)، ۱۰.
جانعلیزاده چوب‌بستی، حیدر؛ خوش‌فر، غلامرضا؛ و سپهر، مهدی. (۱۳۹۰). سرمایه فرهنگی و موفقیت تحصیلی: ارزیابی تجربی مدل‌های نظری. پژوهش‌نامه مبانی تعلیم و تربیت، (۲)، ۸۳.
جلیلی کامجو، سید پرویز؛ و نادمی، یونس. (۱۳۹۸). ارزیابی رابطه بین نابرابری درآمد و نابرابری شادی: ایران. سیاست‌گذاری اقتصادی، ۱۱ (۲۱)، ۷۷–۱۰۱.
حسنوند، علی؛ شریف کریمی، محمد؛ فلاحتی، علی؛ و خانزادی، آزاد. (۱۴۰۳). بررسی رابطه بین پیچیدگی اقتصادی و نابرابری درآمد در ایران (رهیافت معادلات همزمان). اقتصاد مقداری، (۲)، ۲۰۱–۲۲۲.
حسین‌زاده، علی حسین. (۱۴۰۳). بررسی جامعه‌شناختی عوامل مؤثر بر احساس نابرابری اجتماعی: دانش‌آموزان متوسطه دوم ناحیه ۲ شهر اهواز ،پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه شهید چمران اهواز.
حسین‌زاده، علی حسین؛ و موبینی، سجاد. (۱۳۹۹). سرمایه اجتماعی شبکه و جنسیت. مطالعات جامعه‌شناختی، (۳۰)، ۶۳.
حشمتی، مریم؛ اسدی داودآبادی، محمدحسین؛ و احمدی، امیدعلی. (۱۴۰۳). بررسی تأثیر برنامه‌های تعدیل ساختاری بر ایجاد نابرابری اجتماعی. جغرافیا (برنامه‌ریزی منطقه‌ای)، ۱۴ (۱)، ۱۴۱–۱۶۰.
خداکرمیان، صادق؛ امیری، نادر؛ و احمدی، وکیل. (۱۳۹۹). سرمایه اجتماعی درون‌گروهی و نقش آن در بازتولید نابرابری اجتماعی. توسعه اجتماعی، ۱۵ (۱)، ۱۶۳–۱۸۸.
ربانی، رسول؛ کلانتری، صمد؛ و هاشمیان‌فر، علی. (۱۳۹۰). بررسی ارتباط بین عوامل اجتماعی با نابرابری‌های اجتماعی. رفاه اجتماعی، (۴۱)، ۲۶۷–۳۰۶.
ربانی، رسول؛ کلانتری، صمد؛ و هاشمیان‌فر، علی. (۱۳۹۲). بررسی ارتباط بین عوامل اجتماعی با نابرابری‌های اجتماعی. رفاه اجتماعی، ۱۱ (۴۱).
رستمی، سعید؛ نامداری، مهرداد؛ حاتمی، حسین؛ و رحمانی، محمدحسین. (۱۳۹۶). بررسی عوامل جامعه‌شناختی مؤثر بر نابرابری‌های اجتماعی: شهرستان نورآباد لرستان. مقاله کنفرانسی.
رسلیان، آمنه. (۱۳۹۹). بررسی ارتباط بین احساس نابرابری جنسیتی و سرمایه اجتماعی–فرهنگی زنان شهر آبادان ،پایان‌نامه کارشناسی ارشد، پیام نور همدان.
رفیعی بلداجی، زهره؛ قاسمی، وحید؛ فراستخواه، مقصود؛ و هاشمیان‌فر، سیدعلی. (۱۳۹۹). تحلیل نقش میانجی‌گری قشربندی آموزش عالی در بازتولید نابرابری‌های اجتماعی در بازار کار. جامعه‌شناسی کاربردی، ۳۱ (۴)، ۱–۲۲.
ریزمن، لئوتارد؛ و انگویتا، ماریانواف. (۱۳۸۸). جامعه‌شناسی قشرها و نابرابری‌های اجتماعی (م. قلی‌پور، مترجم). آوای کلک.
زارع شاه‌آبادی، اکبر؛ بنیاد، لیلی؛ و کامیارفرد، فاطمه. (۱۳۹۷). بررسی عوامل اجتماعی و فرهنگی مرتبط با احساس نابرابری اجتماعی در شهر کازرون. مطالعات جامعه‌شناختی شهری، (۲۷)، ۱–۲۲.
زارع شاه‌آبادی، اکبر؛ و همتی، رضا. (۱۳۹۱). سرمایه اجتماعی، احساس نابرابری و سلامت عمومی. تغییرات اجتماعی–فرهنگی، ۹ (۳۳)، ۱۱۵–۱۳۴.
زاهدی، محمدجواد. (۱۳۸۲). توسعه و نابرابری. مازیار.
سالارزاده امیری، نادر؛ و حسینی، سیدحسن. (۱۳۸۸). رابطه بین برخورداری از انواع سرمایه و نوع نگرش به عدالت اجتماعی. علوم اجتماعی، ۱۶ (۱)، ۴۹.
سالم، علی‌اصغر؛ جهانگرد، اسفندیار؛ و جباری، لیلا. (۱۴۰۰). عوامل مؤثر بر نابرابری سلامت در استان‌های ایران. پژوهش‌ها و سیاست‌های اقتصادی، (۹۹)، ۳۸۵–۴۱۷.
سرخوش‌سرا، علی؛ نصراللهی، خدیجه؛ آذربایجانی، کریم؛ و بخشی دستجردی، رسول. (۱۳۹۹). تحلیل عوامل مؤثر بر نابرابری درآمدی در ایران در چارچوب دیدگاه‌های توماس پیکتی. پژوهش‌های رشد و توسعه اقتصادی، (۳۹)، ۲۹–۵۴.
سعیدی، ناهید. (۱۳۹۹). بررسی جامعه‌شناختی رابطه بین سرمایه و کیفیت خدمات آموزشی با احساس نابرابری اجتماعی: دانش‌آموزان متوسطه دوم شهرستان ایذه ،پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه شهید چمران اهواز. ،در جدول با عنوان «سعدی» آمده است.
سینچکام، هیمن. (۱۳۸۱). جامعه‌شناسی قشرها و نابرابری‌های اجتماعی (ج. افشارکهن، مترجم). نیکا.
شاکری بستان‌آباد، رضا؛ و جلیلی، زهرا. (۱۳۹۹). عوامل مؤثر بر نابرابری توزیع درآمد استانی در ایران. پژوهش‌های اقتصادی (رشد و توسعه پایدار)، ۲۰ (۴)، ۲۰۵–۲۲۸.
شریفی‌نیا، زهرا. (۱۳۹۸). ارزیابی سرمایه اجتماعی در سکونتگاه‌های روستایی: دهستان گنج افروز. نگرش‌های نو در جغرافیای انسانی، ۱۱ (۲)، ۳۱۳–۳۲۶.
شعبانی، سارینا. (۱۴۰۰). تحلیل تأثیر نابرابری‌های توسعه منطقه‌ای بر سرمایه اجتماعی در استان‌های ایران ،پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه اصفهان.
عسگری، حشمت‌الله؛ و مریدیان، علی. (۱۴۰۲). بررسی نقش سرمایه انسانی و اقتصاد سایه در اثرگذاری رانت منابع طبیعی بر نابرابری درآمد. برنامه‌ریزی و بودجه، (۱۶۳)، ۷۵–۱۱۰.
غفاری‌فرد، محمد؛ علمدار، غلام‌عباس؛ و افضلی، غلامرضا. (۱۴۰۰). بررسی روند نابرابری درآمد استانی و اثر تخصیص اعتبارات بودجه استانی. پژوهش‌های راهبردی بودجه و مالیه، ۲ (۲)، ۷۹–۱۰۶.
غندالی، مریم. (۱۳۹۲). بررسی عوامل مؤثر بر احساس نابرابری اجتماعی در میان دانشجویان دانشگاه آزاد اسلامی گرمسار ،پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه آزاد اسلامی واحد گرمسار.
فدایی‌وطن، رضا. (۱۳۹۹). اثر سرمایه‌های فرهنگی و اقتصادی بر تمایز اجتماعی با تأکید بر مالکیت اتومبیل لوکس. رفاه اجتماعی، ۱۷ (۶۵)، ۱۳۷–۱۷۰.
فولادی، حفیظ‌الله؛ و بحرینی، عبدالحمید. (۱۳۹۹). دیدگاه نهج‌البلاغه درباره نابرابری و طبقات اجتماعی و مقایسه آن با نظریه کارل مارکس. اسلام و علوم اجتماعی، ۱۲ (۲۳)، ۱۹۷–۲۱۶.
فیلد، جان. (۱۳۹۴). سرمایه اجتماعی (غ. غفاری و همکار، مترجمان). کویر.
قادری، صلاح‌الدین. (۱۳۹۷). ساختار قشربندی اجتماعی و خوشه‌بندی فرهنگی–اجتماعی محله‌های شهر تهران. مطالعات و تحقیقات اجتماعی در ایران، ۷ (۴)، ۷۳۱–۷۶۱.
قیطاسی، الناز؛ مظفری، زانا؛ و امانی، رامین. (۱۴۰۴). تأثیر امنیت اقتصادی بر نابرابری درآمد در ایران. اقتصاد دفاع و توسعه پایدار، (۳۷)، ۳۳–۶۷.
کورز، لوئیس؛ و روزنیرگ، برنارد. (۱۳۷۸). نظریه‌های بنیادی جامعه‌شناسی (ف. ارشاد، مترجم). نی. ،در متن با عنوان «کوزر، ۱۳۸۷» ارجاع شده است.
کیانی، مژده؛ و رهنما فلاورجانی، زهره. (۱۳۹۴). تأثیر احساس نابرابری جنسیتی بر سرمایه اجتماعی زنان تحصیل‌کرده شهر اصفهان. جامعه‌شناسی کاربردی، ۲۶ (۲)، ۷۷–۹۰.
گلی، یونس؛ و دل‌انگیزان، سهراب. (۱۳۹۷). بررسی عوامل مؤثر بر نابرابری دستمزد بخش صنعت در ایران. پژوهش‌های اقتصاد صنعتی، (۳)، ۷۱–۸۶.
لکشری‌زاده، مریم؛ نقدی، یزدان؛ و کاغذیان، سهیلا. (۱۳۹۹). تأثیر سرمایه اجتماعی بر نابرابری درآمدی در استان‌های ایران. مطالعات توسعه اجتماعی ایران، ۱۲ (۲)، ۱۷۷–۱۸۶.
مجدی، علی‌اکبر؛ صدرنبوی، رامپور؛ بهروان، حسین؛ و هوشمند، محمود. (۱۳۸۹). سبک زندگی جوانان ساکن شهر مشهد و رابطه آن با سرمایه فرهنگی و اقتصادی والدین. علوم اجتماعی، ۷ (۲)، ۱۳۱.
محمدی، جمال؛ ودادهیر، ابوعلی؛ و محمدی، فردین. (۱۳۹۱). مناسبات سرمایه فرهنگی و سبک زندگی: پیمایشی در میان شهروندان طبقه متوسط شهر سنندج. جامعه‌شناسی ایران، ۱۳ (۴)، ۱–۲۳.
مقدس، علی‌اصغر. (۱۳۹۹). نابرابری اجتماعی. بهمن برنا.
مقدس، علی‌اصغر؛ و سروش، مریم. (۱۳۹۰). فضای اجتماعی زندگی و طبقه اجتماعی: بازنمایی فعالیت‌های فراغتی زنان در شیراز. بررسی مسائل اجتماعی ایران، (۱)، ۴۱.
منصوری، هومن؛ قربانی، محمد؛ و کهنسال، محمدرضا. (۱۳۹۷). بررسی عوامل مؤثر بر نابرابری سطوح درآمدی روستاییان در چهارچوب مدل سه‌شاخگی. پژوهش‌های روستایی، ۹ (۴)، ۵۸۰–۵۹۳.
مهاجری، محمد؛ حیدرآبادی، ابوالقاسم؛ و رحمانی فیروزجاه، علی. (۱۳۹۹). تبیین جامعه‌شناختی الگوهای غذایی شهر تهران. برنامه‌ریزی رفاه و توسعه اجتماعی، (۴۳)، ۱–۳۲.
مهدوی، ابوالقاسم؛ و عزیزمحمدلو، حمید. (۱۳۹۷). تحلیل عوامل کلان مؤثر بر فرایند انباشت سرمایه اجتماعی در ایران. مجلس و راهبرد، (۹۳)، ۵–۴۲. ،در جدول با عنوان «مهدوی و محمودلو» آمده است.
مهرگان، نادر؛ و دلیری، حسین. (۱۳۹۴). بررسی ارتباط میان سرمایه اجتماعی و توسعه انسانی در استان‌های ایران. پژوهش‌های اقتصادی رشد و توسعه پایدار، ۱۵ (۲)، ۱۱۷–۱۳۶.
مؤذنی، احمد. (۱۳۹۴). ارائه مدل پیشنهادی سنجش طبقه اجتماعی در ایران. علوم اجتماعی، (۲)، ۲۲۱–۲۴۶.
مؤذنی، احمد. (۱۳۹۶). بررسی رابطه بازتولید فرهنگی و طبقه اجتماعی با تأکید بر تقدیرگرایی. جامعه‌شناسی کاربردی، ۲۸ (۴)، ۷۱–۹۴.
موسوی جهرمی، یگانه؛ خدادادکاشی، فرهاد؛ و موسی‌پوراحمد، عالمه. (۱۳۹۳). ارزیابی عوامل مؤثر بر نابرابری درآمدی در جامعه. پژوهش‌های اقتصادی ایران، (۶۱)، ۱۱۷–۱۴۷.
موسوی، سید یعقوب؛ و صمدی، علی. (۱۳۹۷). تحلیل نابرابری اجتماعی و اقتصادی در دسترسی و استفاده از فضاهای عمومی شهری: شهر تهران. مطالعات جامعه‌شناختی شهری، (۲۶)، ۱۹۴–۲۲۶.
میرزایی، حسین؛ و غیاثوند، ابوالفضل. (۱۳۸۶). عوامل اجتماعی و اقتصادی مؤثر بر نابرابری تورمی (۱۳۷۴–۱۳۸۲). رفاه اجتماعی، (۲۴)، ۱۴۱.
نبوی، حمید. (۱۴۰۰). تحلیل نابرابری سرمایه اجتماعی سالمندان و عوامل تعیین‌کننده آن در شهر تهران ،رساله دکتری، دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی.
نواح، عبدالرضا؛ بوداقی، علی؛ و سعدی، ناهید. (۱۴۰۱). مطالعه جامعه‌شناختی تأثیر سرمایه اجتماعی و کیفیت خدمات آموزشی بر احساس نابرابری اجتماعی. جامعه‌شناسی کاربردی، (۸۶)، ۵–۲۲.
هاتفی مجومرد، مجید؛ ظاهری عبده‌وند، عزیز؛ و صادقی، علی. (۱۳۹۸). بررسی عوامل مؤثر در نابرابری درآمد در ایران با تأکید بر عمق مالی و آموزش. پژوهش‌های پولی–بانکی، ۶۹۵–۷۲۰.
همتی، رضا؛ و خیرالله‌پور، اکبر. (۱۳۹۱). سرمایه اجتماعی، احساس نابرابری و سلامت عمومی. تغییرات اجتماعی–فرهنگی، (۳۳)، ۱۱۵–۱۳۴.
ودات، یونس؛ و معروفی، محسن. (۱۳۹۶). اثر سرمایه‌های فرهنگی و اقتصادی بر تمایز اجتماعی با تأکید بر مالکیت اتومبیل لوکس. رفاه اجتماعی، ۱۷ (۶۵)، ۱۳۷–۱۷۰. ،در جدول با عنوان «بودات» آمده است.
ولکاک، مایکل؛ و نارایان، دیپا. (۱۳۸۴). سرمایه اجتماعی و تبعات آن برای نظریه سیاسی. در مجموعه مقالات سرمایه اجتماعی، اعتماد، دموکراسی و توسعه (ا. خاکباز و ح. پویان، مترجمان). شیرازه.
Adkins, L., & Cooper, M. (2021). The asset economy. Polity Press.
Bourdieu, P. (1984). Distinction: A social critique of the judgement of taste. Harvard University Press.
Bourdieu, P. (1986). The Forms of Capital. In J. G. Richardson (Ed.), Handbook of Theory and Research for the Sociology of Education (pp. 241–258). New York: Greenwood Press.
Bourdieu, P. (1990a). The Logic of Practice. Stanford: Stanford University Press.
Bourdieu, P. (1998). Practical Reason: On the Theory of Action. Stanford: Stanford University Press.
Bourdieu, P., & Passeron, J.-C. (1990). Reproduction in Education, Society and Culture (2nd ed.). London: Sage.
Case, A., & Deaton, A. (2020). Deaths of despair and the future of capitalism. Princeton University Press.
Chetty, R., Dobbie, W., Goldman, B., Porter, S. R., & Yang, C. S. (2025). Changing opportunity: Sociological mechanisms underlying growing class gaps and shrinking race gaps in economic mobility (Working Paper No.
Hang, Danny, Ellen C. Reinhart,, and Rebecca M. Carey. 2026. “The Roots of Solidarity: Social Class Identity Is Associated with Support for Reducing Inequality.” Group Processes & Intergroup Relations. https://doi.org/10.1177/13684302261489219.
Marx, K. (1867). Capital: Volume 1. Penguin Classics.
Pandian, R. K., & Kwon, R. (2026). Does inequality blur class lines? Meritocratic attitudes in comparative perspective. The British Journal of Sociology. Advance online publication. https://doi.org/10.1111/1468-4446.70107
Piketty, T. (2022). A brief history of equality. The Belknap Press of Harvard University Press.
Putnam, R. D. (2000). Bowling alone: The collapse and revival of American community. Simon & Schuster.
Roueff, O. (2024). Social Class: A Relational Perspective on Inequality. In: Jodhka, S.S., Rehbein, B. (eds) Global Handbook of Inequality. Springer, Cham. https://doi.org/10.1007/978-3-030-97417-6_65-1
Weber, M. (1922). Economy and society. University of California Press.
William A Darity & Isabel Ruiz, 2024. "Caste, class, race, and inequality: insights for economic policy," Oxford Review of Economic Policy, Oxford University Press and Oxford Review of Economic Policy Limited, vol. 40(3), pages 443-461.Handle: RePEc:oup:oxford:v:40:y:2024:i:3:p:443-461.
Zuboff, S. (2019). The age of surveillance capitalism: The fight for a human future at the new frontier of power. PublicAffairs.