بهینه‌سازی، مدل‌سازی و ارزیابی ذخیره کانسار پلی‌متال عشوند (مس-طلا و آهن)
الموضوعات :
الکلمات المفتاحية: ارزیابی ذخیره, کانسار پلی‌متال مس ـ طلا ـ آهن, عشوند, همدان,
ملخص المقالة :
کانسار پلی‌متال مس-طلا-آهن عشوند در 10 کیلومتری شرق شهر نهاوند همدان در کمربند فلز زایی سنندج-سیرجان واقع شده است. قديمي‌ترين واحد سنگي منطقه واحدهاي کربناتي پرمين می‌باشند. توده نفوذی گرانيتوئيدی فلسیک با جنس گرانیت، گرانودیوریت تا کوارتزمونزونیت نیز بخش عمده واحدهای سنگی گستره را تشکيل داده است. ترکیب کانی‌شناسی شامل مگنتيت، پيریت، پيروتيت، کالکوپيریت، بورنيت، طلا، کالکوسيت، کووليت، هماتيت، گوتيت، مالاکيت و آزوریت می‌باشد. نتایج نشان داد، کانه‌زایی در زون‌های کانه‌دار کانسار عشوند همراه با فاز اکسیدی و کانی مالاکیت است. گستره عشوند در مجموع به شش اولویت تقسیم شد که در این پژوهش مطالعات بر روی اولویت‌های یک، دو و شش انجام شد. مدل‌سازی گستره کانی‌سازی با توجه به عیار مس، طلا و آهن و با در نظر گرفتن عیار حد 0.15 درصد مس و ppb300 طلا و 15 درصد آهن انجام گرفت. ذخیره قطعی کانسنگ مس 90221 تن با عیار متوسط 0.48 درصد مس و ذخیره قطعی 43 تن کانسنگ طلا با متوسط عیار ppb 850 و ذخیره قطعی 38415 تن کانسنگ آهن با متوسط عیار 25 در صد آهن به دست آمد. همچنین مجموع ذخایر قطعی، احتمالی و ممکن 751839 تن با عیار متوسط 0.29 درصد کانسنگ مس برآورد شد. با توجه به مطالعات فنی اقتصادی انجام‌شده، اولویت اول اقتصادی می‌باشد و ذخیره قابل‌استخراج 630614 تن کانسنگ مس با عیار متوسط 0.35 درصد و عیار حد 0.15 درصد و نسبت باطله برداری 4.66 به یک خواهد بود. بر اساس نتایج حاصل کانسار عشوند به لحاظ مس، در گستره اقتصادی و قابل معدنکاری قرار می‌گیرد.
احمدی، ر.، 1399. مقایسه نتیجه روش‌های زمین‌آماری خطی و غیرخطی در مدل‌سازی و ارزیابی ذخیره کانسار مس نارباغی شمالی ساوه. فصلنامه زمین‌شناسی ایران، 14(56)، 43–59.
احمدی، ر.، 1403. به‌کارگیری تکنیک‌های مختلف به‌منظور اکتشاف، مدل‌سازی و تخمین ذخیره کانسار گچ در ناحیه شمال غرب تفرش، استان مرکزی. فصلنامه زمین‌شناسی ایران، 18(70)، 1–18.
احمدی، ر. و شاه‌زمانی، ه.، 1404. طراحی اندازه و ابعاد بهینه بلوک‌های تخمین ذخیره بر اساس معیارهای مختلف (مورد مطالعه: کانسار طلای زرزیمای موچش). فصلنامه زمین‌شناسی ایران، 19(74)، 1–22.
حسنی پاک، ع.الف.، 1383. اصول اکتشافات ژئوشیمیایی. دانشگاه تهران، 401.
شرکت تهیه و تولید مواد معدنی ایران، 1385. گزارش اکتشافی اولیه در گستره کانسار عشوند جهت ارزیابی مواد و منابع معدنی، 95.
طبیب‌زاده گناوه، م.، نجاتی کلاته، ع. و عرب‌امیری، ع.، 1395. اکتشاف کانسار پلی‌متال در منطقه عشوند نهاوند با استفاده از مدل‌سازی وارون داده‌های مغناطیس‌سنجی، مقاومت ویژه و قطبش القایی. دومین همایش زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی، 21.
علایی کاخکی، ز.، نجاتی کلاته، ع.، عرب‌امیری، ع. و جعفری، ف.، 1401. استفاده از معکوس‌سازی‌های لی اولدنبرگ و هموار برای شناسایی کانسار پلی‌متال منطقه عشوند نهاوند با کمک داده‌های IP/Res. دوفصلنامه پژوهش‌های ژئوفیزیک کاربردی، 8(1).
غفاری هاشمی، س.ط.، یزدی، م.، فودازی، م. و تقی‌لو، ع.، 1389. تعیین ذخیره اسکارن پلی‌متال و اندیس طلای عشوند، نهاوند. پنجمین همایش ملی زمین‌شناسی و محیط زیست، 18.
غفاری هاشمی، س.ط.، یزدی، م.، فودازی، م. و تقی‌لو، ع.، 1390. کاربرد روش‌های آماری تک‌متغیره اکتشافات ژئوشیمیایی فلزات پایه در منطقه عشوند همدان. دومین همایش علوم زمین و نکوداشت استاد پیشگام علم زمین‌شناسی ایران، دکتر عبدالکریم قریب، 15.
مدنی، ح. و یعقوب‌پور، ع.، 1380. تخمین و ارزیابی ذخایر معدنی. انتشارات دانشگاه پیام نور، 219.
موحدی، م. و چیتگری، ا.، 1387. اکتشاف اسکارن پلی‌متال طلا، مس، روی و آهن عشوند، نهاوند. بیست‌وهفتمین گردهمایی علوم زمین، 12.
موحدی، م. و چیتگری، ا.، 1387. گزارش نهایی پروژه اکتشافات به روش ژئوشیمی-معدنی در گستره عشوند. سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی کشور، 235.
موحدی، م.، 1389. گزارش زمین‌شناسی منطقه نهاوند در برگه 1:100000. سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی کشور.
موحدی، م.، 1391. تعیین ذخیره اسکارن پلی‌متال و طلای اندیس عشوند، نهاوند. فصلنامه زمین‌شناسی محیط زیست، 17، 2–15.
موحدی، م.، یزدی، م. و بهزادی، م.، 1399. کانی‌شناسی و تعیین زون‌های اسکارنی در نهشته مس-طلا-آهن عشوند نهاوند. دوازدهمین همایش زمین‌شناسی دانشگاه پیام نور، قزوین، ایران، 18.
موحدی، م.، یزدی، م. و بهزادی، م.، 1399. کانی‌شناسی، ژئومتری و ژئوشیمی مس، طلا و آهن نهشته اسکارنی عشوند، نهاوند، ایران. بیست‌وهفتمین همایش ملی بلورشناسی و کانی‌شناسی ایران، دانشگاه بیرجند، ایران، 23.
موحدی، م.، یزدی، م. و بهزادی، م.، 1401. دما-فشارسنجی و شیمی کانی‌های گارنت و پیروکسن کانسار اسکارن عشوند نهاوند، غرب ایران. مجله بلورشناسی و کانی‌شناسی ایران، 17.
نجاتی کلاته، ع.، 1395. مدل‌سازی سه‌بعدی معکوس داده‌های مغناطیس‌سنجی، مقاومت ویژه و قطبش القایی؛ مطالعه موردی: ذخیره پلی‌متال در گستره عشوند همدان. ایران، 167.
نبوی، م.ح.، 1355. دیباچه‌ای بر زمین‌شناسی ایران. انتشارات سازمان زمین‌شناسی کشور، 109.
یزدی، م.، غفاری، ط.، فودازی، م.، موحدی، م. و تقی‌لو، ع.، 1389. تعیین ذخیره اسکارن پلی‌متال و طلای اندیس عشوند، نهاوند. پنجمین همایش ملی زمین‌شناسی و محیط زیست، اسلام‌شهر، 28.
Camp, V.E. and Griffis, R.J., 1982. Character, genesis and tectonic setting of igneous rocks in the Sistan suture zone, eastern Iran. Lithos, 15, 221–239.
Chanderman, L., Dohm, C.E. and Minnitt, R.C.A., 2017. 3D geological modelling and resource estimation for a gold deposit in Mali. Journal of the Southern African Institute of Mining and Metallurgy, 117(2), 189–197. https://doi.org/10.17159/2411-9717/2017/v117n2a10
Hulse, D.E., 1992. The consequence of block size decisions by ore body modeling. The 23rd International Symposium on the Application and Operation Research in the Mineral Industry (APCOM23), 225–232.
Rossi, M.E. and Deutsch, C.V., 2014. Mineral Resource Estimation. 1st Edition. Springer, Dordrecht, Heidelberg, New York and London, 48.