بررسی آسیب‌های اجتماعی و ارائه راهکارهای رفع آن‌ها با رویکرد نوآوری اجتماعی (مطالعه موردی: شهر جدید پردیس)
الموضوعات :صدیقه رضائیان فردویی 1 , منصوره حورعلی 2 , مهران کشتکار هرانکی 3 , بهناز ناظمیان پور 4
1 - استادیار، دانشکده مهندسی صنایع، دانشگاه پیام نور، تهران، ايران
2 - استادیار، دانشکده مهندسی صنایع، دانشگاه پیام نور، تهران، ايران
3 - استادیار گروه مدیریت راهبردی دانشگاه عالی دفاع ملی، تهران، ايران
4 - دانش آموخته کارشناسی ارشد، مهندسی صنایع، دانشگاه پیام نور، تهران، ايران
الکلمات المفتاحية: آسیب اجتماعی, نوآوری اجتماعی, شهر جدید پردیس.,
ملخص المقالة :
هدف: شناخت مهم‌ترین آسیب‌های اجتماعی و ارائه راهکارهای مؤثر جهت رفع آن‌ها با رویکرد نوآوری اجتماعی هدف اصلی این تحقیق می‌باشد. ضرورت: آسیب‌های اجتماعی به‌عنوان یک تهدید جدی برای سلامت جامعه، از گذشته تا به امروز همواره موردتوجه بوده است. رشد بی‌رویه جمعیت، توسعه و گسترش بی‌ضابطه شهرنشینی، ماشینی شدن زندگی، تغییر الگوهای روابط متقابل و بین نسلی و نظایر آن برخی از عوامل متعددی هستند که منجر به بروز آسیب‌های اجتماعی می‌شوند. در بسیاری موارد، راه‌حل‌های موجود برای رفع این آسیب‌ها کفایت نمی‌کنند و نیازمند راه‌حل‌های نوآورانه مبتنی بر ظرفیت و توانمندی‌های جامعه با نام نوآوری اجتماعی است. در این تحقیق با معرفی مدل مفهومی، شناسایی راهکاری مؤثر برای رسیدن به اهداف تحقیق و برقراری یک هماهنگی و یکپارچه‌سازی برای نوآوری در بحث ارزیابی آسیب‌های اجتماعی انجام می‌شود. روش شناسی: در این مطالعه که توصیفی - پیمایشی است، تلاش شده تا مهم‌ترین آسیب‌های اجتماعی شهر جدید پردیس شناسایی‌شده و راهکارهای رفع آن با رویکرد نوآوری اجتماعی ارائه شود. برای این منظور، با مراجعه به جامعه تحقیق به تعداد 57 نفر از خبرگان و کارشناسان حوزه آسیب‌شناسی شهر پردیس، داده‌ها از طریق پرسش¬نامه جمع‌آوری و تجزیه‌وتحلیل آن‌ها با کمک نرم‌افزار SPSS انجام شد. یافته‌ها: یافته¬ها نشان می‌دهد «سرقت»، «بیکاری ناشی از فقر»، «اعتیاد»، «عدم ساماندهی مهاجرت» و «طلاق» مهم‌ترین آسیب‌های اجتماعی شهر جدید پردیس هستند. مهم‌ترین راهکارهای رفع آن‌ها نیز« ایجاد انجمن‌هایی جهت حمایت از شغل و درآمد مناسب برای زنان، «توسعه اقتصادی، مراقبت‌های بهداشتی و آموزشی مبتنی بر ظرفیت‌ها و توانمندی¬های بالقوه و بالفعل محلی» ، «مدیریت هیجانات دوره نوجوانی با ایجاد مکان‌ها و سالن¬های تفریحی»، «ایجاد شبکه‌ها و خوشه‌های کسب‌وکار»، «ارائه تسهیلات لازم برای اشتغال»، «ایجاد بیشتر زنان و دختران» و «ارتقای تولید محصولات کشاورزی و صنایع‌دستی با تمرکز بر تعاونی‌های کوچک و کشاورز محور» است. نتیجه‌گیری: مهم‌ترین آسیب‌های اجتماعی شناسایی و راهکارهای مؤثر جهت رفع آن‌ها با رویکرد نوآوری اجتماعی تعیین شد. ضمن تقویت مبانی و انگاره‌های دانشی جامعه علمی و مدیریتی، در انتخاب رویکردهای مناسب و نوین، سیاست‌گذاری‌ها، برنامه‌ریزی‌ها و فعالیت‌ها برای استفاده بهتر از ظرفیت‌های محلی برای کاهش و رفع آسیب‌های اجتماعی کمک کند.
1. صرامی، حمید، هندیانی، عبدالله (1400). نگرشی جامعه‌شناسی به آسیب‌های اجتماعی ایران، فصلنامه سلامت اجتماعی و اعتیاد،دوره 2، شماره 6، صص134-113 .
2. امیری، رقیه؛ سمیه، امیری؛ ایدر، نبی‌الله و عباسی، الهام (1399).تبیین جامعه‌شناختی گرایش به اعتیاد به مواد مخدر در بین جوانان مرد(28-18 سال) شهرستان هندیجان و ارائه راهکارهای پیشگیری از آن. فصلنامه دانش انتظامی خوزستان، دوره اول، شماره 2 ،زمستان 91.
3. بیات، بهرام (1398)، جامعه‌شناسی احساس امنیت، تهران، انتشارات امیرکبیر، چاپ نخست.
4. بوزان، باری (1400)، مردم، دولت‌ها و هراس، ترجمه: پژوهشکده مطالعات راهبردی، تهران، چاپ نخست.
5. توسلی، غلام عباس؛ نورمرادی، سکینه (1400). بررسی جامعه‌شناختی علل گسترده آسیب‌های اجتماعی در بین حاشیه‌نشین‌های شهر تهران، مطالعه موردی: منطقه چهار (خاک سفید ). مجله مطالعات توسعه اجتماعی ایران، سال چهارم، شماره سوم، تابستان 1391.
6. حاجی‌زاده میمندی، مسعود؛ مداحی، جواد؛ کریمی، یزدان؛ حدت، الهه؛ غروری، ملینا (1401).بررسی عوامل اجتماعی مرتبط با طلاق عاطفی(مطالعه موردی متاهلین شهر شیراز). فصلنامه شورای فرهنگی اجتماعی زنان و خانواده، سال هجدهم، شماره 71 ، بهار 1395.
7. ساروخانی، باقر( 1375). مقدم های بر جامعه‌شناسی خانواده. تهران، سروش.
8. سرخوش، سعداله (1384). مهارت‌های زندگی و پیشگیری از آسیب‌های اجتماعی. همدان :انتشارات کرشمه
9. صادق پور،ابوالفضل؛صادق علویجه، فاطمه(1399 ).مفهوم کارآفرینی به‌عنوان نوآوری اجتماعی، همیایش و پژوهش های مدیریت وعلوم انسانی درایران، تهران خرداد 1399.
10. صدیق سروستانی، رحمت الله ( 1383 ). آسیب‌شناسی اجتماعی، چاپ اول ، تهران : انتشارات آن.
11. فتحی، سروش؛ فدوی، جمیله (1398). تحلیلی بر آسیب‌های اجتماعی جوانان طی سالهای 1378 تا 1387 و عوامل مؤثر بر آن. فصلنامه مطالعات جامعه‌شناختی جوانان، سال سوم، شماره هشتم،زمستان 1398 .صفحات 121 تا 144.
12. فولادی، محمد (1389 )، علل و عوامل پیدایش آسیب‌های اجتماعی و راه های پیشگیری از آن، معرفت، شماره 91 ، قابل‌دسترس در سایت الکترونیکی https:// net.hawzah
13. قنبری، سلیمه؛ ایالقی حسینی، مرضیه(1394 ).نوآوری اجتماعی بارویکرد شبکه اجتماعی: تعاریف ونظرییات، کنفرانس بینالمللی مدیریت، فرهنگ وتوسعه اقتصادی.
14. کشتکار هرانکی، مهران (1395 ). طراحی الگوی راهبردی نوآوری اجتماعی در جمهوری اسلامی ایران با رویکرد مدلسازی معادلات ساختاری. مجله توسعه کارآفرینی. دوره 9 ،شماره 4 ،صفحات 671 تا 690.
15. مبنی دهکردی، علی و کشتکار هرانکی، مهران (1394 ).نوآوری اجتماعی: کنکاشی بر مفهوم سازی مبتنی بر تحلیل محتوای تعاریف. نشریه مدیریت نوآوری، شماره 2 ،ص 134-115
16. محسنی، رضا علی ( 1389 ). تحلیل جامعه‌شناختی امنیت اجتماعی و نقش آن در کاهش جرم و آسیب‌های اجتماعی. فصلنامه نظم و امنیت انتظامی، شماره چهارم، سال دوم، زمستان 1388.
17. محسنی، رضا علی؛ نصرتی پایانی، عزت الله (1399 ).نسبت شهر با جرم و آسیب‌های اجتماعی (مطالعه ای در رتبه‌بندی جرائم و آسیب‌های اجتماعی واقتصادی شهر گرگان). پژوهشنامه ی جغرافیای انتظامی، سال دوم، شماره هفتم، پاییز 1399 ،صفحات 113 تا 138 .
18. نجفی، محمود؛ بیگدلی، ایمان ا. . .؛ دهشیری، غلامرضا و رحیمیان بوگر، اسحق (1398). پیش بینی آسیب های اجتماعی بر اساس مهارت‌های زندگی در دانش آموزان. مجله روانشناسی مدرسه، دوره ی دوم، شماره ی 3 / 163 – 144 ،پاییز 1392.
References
1. Eduardo Pol, Simon Ville. ( 2022), Social innovation: Buzz word or enduring term? The Journal of Socio-Economics 38 (2009) 878–885.
2. Hamalainen, Timo J.; Heiskala, Risto (Eds.) (2020). Social Innovations, Institutional Change and Economic Performance. Cheltenham, U.K. and Northampton. Mass.: Elgar in association with Sitra. The Finnish Innovation Fund.
3. Kaori Endo, Ph. D. , Shuntaro Ando, M. D. , Ph. D. , Shinji Shimodera, M. D. , Ph. D,Syudo Yamasaki, Ph. D. , Satoshi Usami, Ph. D. d, Yuji Okazaki, M. D. , Ph. D. , Tsukasa Sasaki, M. D. , Ph. D. g, Marcus Richards, Ph. D. h, Stephani Hatch, Ph. D. Atsushi Nishida, Ph. D (2021). Preference for Solitude, Social Isolation, Suicidal Ideation, and Self-Harm in Adolescents. Journal of Adolescent Health xxx (2019) 1e5.
4. Robert P. van der Havea, Luis Rubalcabac (2018). Social innovation research: An emerging area of innovation studies? Journal homepage: www. Elsevier. Com/locate/respol.
5. Julie simon, Rachel schon, Hannah kitcher, Jeremy Millard, Gwendolyn carpenter and Anna Ingermann (2019). Growing the Field of Social Innovation in Europe. “The theoretical, empirical and policy foundations for building social innovation in Europe” (TEPSIE).
6. Yoshikazu FUJISAWA, Yu ISHIDA, Satoshi NAGATOMI, Kunihiko IWASAKI (2015). A Study of Social Innovation Concepts: A Japanese Perspective. Japan Social Innovation Journal, Vol. 5, No. 1 2015.
7. Jesús Alquézar Sabadie (2020). Technological innovation, human capital and social change for sustainability. Lessons learnt from the Industrial Technologies Theme of the EU's Research Framework Programme. Science of the Total Environment 431 (2014) 223–273.