بررسی اثر بخشی آموزش تکنیک های مدیریت استرس به شیوه شناختی رفتاری بر شدت درد ادراک شده و ابعاد آن در بیماران پیش از عمل جراحی در شهر اصفهان
محورهای موضوعی : روانشناسیمژگان صرفی 1 , حسین رحیمی کلیشادی 2 , زینب ناظمی 3 , فهیمه اردشیری لردجانی 4
1 - کارشناسی ارشد روانشناسی بالینی
2 - کارشناسی ارشد روانشناسی بالینی، دانشکده روانشناسی، واحد خمینی شهر، دانشگاه آزاد اسلامی، خمینی شهر، ایران
3 - کارشناسی ارشد روانشناسی بالینی، دانشکده روانشناسی، واحد خمینی شهر، دانشگاه آزاد اسلامی، خمینی شهر، ایران
4 - استادیار گروه روانشناسي، دانشكده علوم انساني، واحد خمیني شهر، دانشگاه آزاد اسلامی، خمیني شهر، ایران
کلید واژه: آموزش مدیریت استرس به شیوه شناختی رفتاری, شدت درد ادراک شده, بیماران پیش از عمل جراحی,
چکیده مقاله :
زمینه و هدف: هدف از پژوهش حاضر بررسی اثربخشی آموزش مدیریت استرس شناختی رفتاری بر شدت درد ادراکشده و ابعاد آن در بیماران قبل از عمل جراحی بود. روشها و مواد: پژوهش حاضر از نوع نیمهتجربی پیشآزمون-پسآزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل کلیه افراد تحت عمل جراحی عمومی در اصفهان (بیمارستان غرضی، شریعتی، الزهرا) بود. نمونه شامل 40 نفر زن و مرد نیازمند عمل جراحی بود که به صورت هدفمند انتخاب و سپس به صورت تصادفی در دو گروه 20 نفره (آزمایش و کنترل) قرار گرفتند. برنامه آموزشی مدیریت استرس شناختی رفتاری، بر اساس راهنمای عملی (آنتونی و همکاران، 2007)، طی 12 جلسه نود دقیقهای به گروه آزمایش ارائه شد. ابزار اندازهگیری پژوهش، پرسشنامه درد مکگیل (ملزاک، 1997) بود. برای تحلیل دادهها از تحلیل کوواریانس چند متغیره (MANCOVA) و تحلیل کوواریانس تک متغیره (ANCOVA) استفاده شد. یافتهها: نتایج نشان داد که آموزش مدیریت استرس به شیوه شناختی رفتاری، مؤلفههای درد ادراکشده را در بیماران قبل از عمل جراحی در گروه آزمایش در مقایسه با گروه کنترل به طور معنیداری کاهش داده است (F: 511.92 و P<0.01). نتیجهگیری: بنابراین، میتوان نتیجه گرفت که آموزش مدیریت استرس به شیوه شناختی رفتاری، مداخلهای مؤثر برای کاهش شدت و ابعاد درد ادراکشده در بیماران تحت عمل جراحی است.
Background and Objective: The aim of the present study was to investigate the effectiveness of cognitive behavioral stress management training on perceived pain intensity and its dimensions in patients before surgery. Methods and Materials: The present study was a quasi-experimental pre-test-post-test study with a control group. The statistical population included all people undergoing general surgery in Isfahan (Gharazi Hospital, Shariati, Al-Zahra). The sample included 40 men and women requiring surgery who were purposefully selected and then randomly assigned to two groups of 20 (experimental and control). The cognitive behavioral stress management training program, based on a practical guide (Anthony et al., 2007), was presented to the experimental group in 12 ninety-minute sessions. The research measurement tool was the McGill Pain Questionnaire (Melzak, 1997). Multivariate analysis of covariance (MANCOVA) and univariate analysis of covariance (ANCOVA) were used to analyze the data. Findings: The results showed that cognitive behavioral stress management training significantly reduced the components of perceived pain in patients before surgery in the experimental group compared to the control group (F: 511.92 and P<0.01). Conclusion: Therefore, it can be concluded that cognitive behavioral stress management training is an effective intervention for reducing the severity and dimensions of perceived pain in patients undergoing surgery.
اداوی احمد، فتحی مرغملکی رضا، مدملی یعقوب. (۱۳۹۶) تاثیرآموزش مدیریت استرس به شیوه شناختی رفتاری بر استرس ادراک شده زنان مبتلا به پرفشاری خون. آموزش پرستاری. ۶ (۱) :۵۶-۶۲
اصیلی فرد، نفیسه، (1398) ، اثربخشی درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد بر فاجعه سازی و باورهای فراشناختی و شدت درد بیماران مبتلا به میگرن، دومین کنگره سراسری موج سوم درمان های رفتاری، کاشان،
امامی، مریم؛ عسکری زاده، قاسم و فضیلت پور، مسعود. (1398) . اثربخشی درمان گروهی مدیریت استرس به شیوه شناختی رفتاری بر تاب آوری و امیدواری زنان مبتلا به سرطان پستان. پژوهشنامه روانشناسی مثبت.
ایران دوست فروزان، نشاط دوست حمید طاهر، نادی محمد علی، صفری سهیلا. (۱۳۹۳;) . تاثیر درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد بر میزان درد مزمن و فاجعه آفرینی درد در زنان مبتلا به کمردرد مزمن. عنوان نشریه. ۸ (۳) :۳۱-۴۰
ایمانخواه رضا، کهرازائی فرهاد، ثناگو محرر غلامرضا. (۱۳۹۸) . اثر بخشی روان درمانی گروهی مبتنی بر پذیرش و تعهد بر کاهش پریشانی و فاجعه سازی درد بیماران دیابتیک مبتلا به درد مزمن. فصلنامه پرستاری دیابت. ۸ (۱) :۱۰۲۰-۱۰۳۱
آبیار، ذوالفقار، مکوندی، بهنام، بختیارپور، سعید، نادری، فرح، و حافظی، فریبا. (1397) . مقایسه اثربخشی درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد, ذهن آگاهی, و ترکیبی (ذهن آگاهی, تعهد و پذیرش) بر افسردگی. سلامت روان کودک (روان کودک) ،
جهانگیری، محمدمهدی. (1397) . اثربخشی درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد بر کاهش شدت درد بیماران مبتلا به مولتیپل اسکلروزیس. پژوهش های روان شناسی بالینی و مشاوره (مطالعات تربیتی و روان شناسی) ، 8 (2) ، 116-127.
حاجیلو، مریم؛ احدی، حسن؛ صیرفی، محمدرضا؛ شاهبیگی، سعید؛ رفیعیپور، امین (1397) . اثربخشی آموزش مدیریت استرس مبتنی بر مدل شناختی رفتاری برکیفیت زندگی بیماران مبتلا به ام. اس، مجله علوم روانشناختی، (52) 17، 893-897.
حسینی، ماریه، احدی، حسن، جمهری، فرهاد، کراسکیان موجمباری، آدیس، و احدی، مروارید. (1398) . بررسی اثربخشی درمان گروهی طرحواره های هیجانی بر میزان درد و افسردگی در بیماران مبتلا به آرتریت روماتویید. روشها و مدلهای روان شناختی، 10 (35) ، 119-135.
حق دوست، محمدرضا؛ سراج خرمی، ناصر و مکوندی، بهنام. (1400) . اثربخشی ذهن آگاهی مبتنی بر مدیریت استرس بر اضطراب مرگ، فاجعه پنداری درد، پذیرش درد و شدت درد بیماران مبتلا به سرطان پروستات. نشریه دانشگاه علوم پزشکی ایلام، (6) 29.
حیدري، عباس؛ منظری، زهرا سادات و عباسپور، هادی. (2019) . تأثیر آموزش هاي قبل از عمل بر درد بعد از عمل هاي جراحی انتخابی: یک مرور سیستماتیک. مجله دانشکده پرستاری و مامایی دانشگاه علوم پزشکی تهران (حیات) . دوره 25، شماره 3، 236-220.
خوشنود، قاسمعلی، شیرکوند، ناصر، عاشوری، جمال، و عرب سالاری، زهرا. (1394) . تاثیر طرحواره درمانی بر شادکامی و سلامت روان بیماران مبتلا به دیابت نوع دو. پرستاری دیابت، 3 (1) ، 8-18.
دانشمندی، سعیده، ایزدیخواه، زهرا، کاظمی، حمید، و مهرابی، حسینعلی. (1393) . اثربخشی درمان طرحواره های هیجانی بر طرحواره های هیجانی زنان قربانی کودک آزاری و غفلت. مجله دانشگاه علوم پزشکی شهید صدوقی یزد، 22 (5) ، 1481-1494.
درتاج, افسانه, علی اکبری دهکردی, مهناز, ناصر مقدسی, عبدالرضا, علیپور, احمد. (1398) . مقایسه اثربخشی آموزش مدیریت استرس به شیوه شناختی-رفتاری و درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد بر تحمل پریشانی و ادراک درد در بیماران مبتلا به مولتیپل اسکلروزیس: پیگیری 2 ماهه. فصلنامه پژوهش های نوین روانشناختی, 14 (56) , 191-212.
رحمتی نرجس، اصغری مقدم محمد علی، شعیری محمدرضا، پاکنژاد محسن، رحمتی زهرا، قسامی مریم، و همکاران. (۱۳۹۶) . بررسی ویژگی های روانسنجی مقیاس فاجعه آمیزی درد در بیماران ایرانی مبتلا به درد مزمن. عنوان نشریه. ۲۵ (۱) :۶۳-۷۹.
رحیم آقایی، فلورا، حاتمی پور، خدیجه، و عاشوری، جمال. (1396) . تاثیر طرحواره درمانی گروهی بر کاهش علائم افسردگی و افزایش کیفیت زندگی پرستاران. آموزش پرستاری، 6 (3 (پیاپی 23) ) ، 17-23.
رضایی، علی محمد، شریفی، طیبه، غضنفری، احمد، افلاکی، الهام، و بهره دار، محمدجعفر. (1399) . اثربخشی درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد و درمان مبتنی بر شفقت بر افسردگی, اضطراب, کیفیت زندگی بیماران مبتلا به لوپوس. روانشناسی سلامت، 9 (1 (پیاپی 33) ) ، 127-144
رضایی، مهدی، غضنفری، فیروزه، و رضایی، فاطمه. (1395) . اثربخشی طرحواره درمانی هیجانی بر شدت افسردگی و نشخوار فکری افراد مبتلا به افسردگی اساسی. مجله دانشگاه علوم پزشکی شهید صدوقی یزد، 24 (1) ، 41-56.
رهنما، مارال، و سجادیان، ایلناز. (1396) . تاثیر درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد بر استرس ادراک شده و راهبردهای مقابله با استرس در بیماران کرونر قلبی. کنگره انجمن روانشناسی ایران.
سنگانی، علیرضا، و دشت بزرگی، زهرا. (1397) . اثربخشی طرحواره درمانی بر سلامت روانی, نشخوار ذهنی و احساس تنهایی زنان مطلقه. دست آوردهای روانشناختی (علوم تربیتی و روان شناسی) ، 25 (2 (پیاپی 20) ) ، 201-216.
سهرابی, فرامرز. (1394) . رواندرمانی های موج سوم: خاستگاه، حال و چشم انداز، با تاکید ویژه بر طرحواره درمانی. مطالعات روان شناسی بالینی, 5 (18) , 1-14.
عزت پناه، فلورا، و لطیفی، زهره. (1398) . اثربخشی آموزش مبتنی بر پذیرش, تعهد و شفقت بر فاجعه پنداری درد, تحمل پریشانی و رشد پس از سانحه بیماران مبتلا به سندرم فیبرومیالژیا. روانشناسی سلامت، 8 (4 (پیاپی 32) ) ، 127-
عزیزی, سمیه, رسول زاده طباطبایی, کاظم, جان بزرگی, مسعود. (1398) . مقایسه اثربخشی درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد (ACT) با درمان شناختی-رفتاری (CBT) بر افسردگی دانشجویان با توجه به سطح تحول روانی-معنوی آنها؛
Ambrosio, L. , Navarta-Sánchez, M. V. , Carvajal, A. , & Garcia-Vivar, C. (2021) . Living with chronic illness from the family perspective: an integrative review, Clinical Nursing Research, 30 (5) , 579-590.
Amsberg S, Wijk I, Livheim F, Toft E, Johansson UB, Anderbro T. Acceptance and commitment therapy (ACT) for adult type 1 diabetes management: study protocol for a randomised controlled trial. BMJ Open. 2018 Nov 28;8 (11) :e022234. doi: 10. 1136/bmjopen-2018-022234. PMID: 30498037; PMCID: PMC6278833.
Anagnostouli, M. , Babili, I. , Chrousos, G. , Artemiadis, A. , & Darviri, C. (2019) . A novel cognitive-behavioral stress management method for multiple sclerosis. A brief report of an observational study. Neurological research, 41 (3) , 223-226.
Antoni MH, Lechner SC, Kazi A, Wimberly SR, Sifre T, Urcuyo KR, et al. (2006) . How stress management improves quality of life after treatment for breast cancer. J Consult Clin Psychol; 74 (6) :1143–1152.
Arout CA, Sofuoglu M, Bastian LA, Rosenheck RA. Gender Differences in the Prevalence of Fibromyalgia and in Concomitant Medical and Psychiatric Disorders: A National Veterans Health Administration Study. J Womens Health (Larchmt) . 2018 Aug;27 (8) :1035-1044. doi: 10. 1089/jwh. 2017. 6622. Epub 2018 Apr 2. PMID: 29608126; PMCID: PMC6425926.
Bekeris, J. , Wilson, L. A. , Fiasconaro, M. , Poeran, J. , Liu, J. , Girardi, F. , & Memtsoudis, S. G. (2020) . New onset depression and anxiety after spinal fusion surgery: incidence and risk factors. Spine, 45 (16) , 1161-1169.
Bjørklund G, Dadar M, Chirumbolo S, Aaseth J. Fibromyalgia and nutrition: Therapeutic possibilities? Biomed Pharmacother. 2018 Jul;103:531-538. doi: 10. 1016/j. biopha. 2018. 04. 056. Epub 2018 Apr 24. PMID: 29677539.
Borg C, Padovan C, Thomas-Antérion C, Chanial C, Sanchez A, Godot M, Peyron R, De Parisot O, Laurent B. Pain-related mood influences pain perception differently in fibromyalgia and multiple sclerosis. J Pain Res. 2014 Jan 22;7:81-7. doi: 10. 2147/JPR. S49236. PMID: 24489475; PMCID: PMC3904836.
Cabo-Meseguer A, Cerdá-Olmedo G, Trillo-Mata JL. Fibromyalgia: Prevalence, epidemiologic profiles and economic costs. Med Clin (Barc) . 2017 Nov 22;149 (10) :441-448. English, Spanish. doi: 10. 1016/j. medcli. 2017. 06. 008. Epub 2017 Jul 19. PMID: 28734619. \
Connelly M, Weiss JE; for the CARRA Registry Investigators. Pain, functional disability, and their Association in Juvenile Fibromyalgia Compared to other pediatric rheumatic diseases. Pediatr Rheumatol Online J. 2019 Nov 6;17 (1) :72. doi: 10. 1186/s12969-019-0375-9. Erratum in: Pediatr Rheumatol Online J. 2020 Feb 12;18 (1) :16. PMID: 31694655; PMCID: PMC6836648.
Conversano C, Carmassi C, Bertelloni CA, Marchi L, Micheloni T, Carbone MG, Pagni G, Tagliarini C, Massimetti G, Bazzichi LM, Dell'Osso L. Potentially traumatic events, post-traumatic stress disorder and post-traumatic stress spectrum in patients with fibromyalgia. Clin Exp Rheumatol. 2019 Jan-Feb;37 Suppl 116 (1) :39-43. Epub 2018 Apr 24. PMID: 29745889.
Correa-Rodríguez M, Mansouri-Yachou JE, Casas-Barragán A, Molina F, Rueda-Medina B, Aguilar-Ferrandiz ME. The Association of Body Mass Index and Body Composition with Pain, Disease Activity, Fatigue, Sleep and Anxiety in Women with Fibromyalgia. Nutrients. 2019 May 27;11 (5) :1193. doi: 10. 3390/nu11051193. PMID: 31137906; PMCID: PMC6566359.
Davis, J. P. , Berry, D. , Dumas, T. M. , Ritter, E. , Smith, D. C. , Menard, C. , & Roberts, B. W. (2018) . Substance use outcomes for mindfulness based relapse prevention are partially mediated by reductions in stress: Results from a randomized trial.
Dong HJ, Gerdle B, Bernfort L, Levin LÅ, Dragioti E. (2020) . Pain catastrophizing in older adults with chronic pain: the mediator effect of mood using a path analysis approach. Journal of clinical medicine, 9 (7) , 2073.
Ellingson LD, Stegner AJ, Schwabacher IJ, Lindheimer JB, Cook DB. Catastrophizing Interferes with Cognitive Modulation of Pain in Women with Fibromyalgia. Pain Med. 2018 Dec 1;19 (12) :2408-2422. doi: 10. 1093/pm/pny008. PMID: 29474665; PMCID: PMC6659027.
Ellis SD, Kelly ST, Shurlock JH, Hepburn ALN. The role of vitamin D testing and replacement in fibromyalgia: a systematic literature review. BMC Rheumatol. 2018 Oct 5;2:28. doi: 10. 1186/s41927-018-0035-6. PMID: 30886978; PMCID: PMC6390590.
Flesia, L. , Monaro, M. , Mazza, C. , Fietta, V. , Colicino, E. , Segatto, B. , & Roma, P. (2020) . Predicting perceived stress related to the Covid-19 outbreak through stable psychological traits and machine learning models. Journal of Clinical Medicine, 9 (10) , 3350.
Galvez-Sánchez CM, Duschek S, Reyes Del Paso GA. Psychological impact of fibromyalgia: current perspectives. Psychol Res Behav Manag. 2019 Feb 13;12:117-127. doi: 10. 2147/PRBM. S178240. PMID: 30858740; PMCID: PMC6386210.
Galvez-Sánchez CM, Reyes Del Paso GA. Diagnostic Criteria for Fibromyalgia: Critical Review and Future Perspectives. J Clin Med. 2020 Apr 23;9 (4) :1219. doi: 10. 3390/jcm9041219. PMID: 32340369; PMCID: PMC7230253.
Gelonch O, Garolera M, Valls J, Castellà G, Varela O, Rosselló L, Pifarre J. The effect of depressive symptoms on cognition in patients with fibromyalgia. PLoS One. 2018 Jul 5;13 (7) :e0200057. doi: 10. 1371/journal. pone. 0200057. PMID: 29975749; PMCID: PMC6033429.
Georgiou N, Delfabbro P, Balzan R. (2020) . COVID-19-related conspiracy beliefs and their relationship with perceived stress and pre-existing conspiracy beliefs. Personality and individual differences. 16 (6) : 110-125.
Hegarty RSM, Fletcher BD, Conner TS, Stebbings S, Treharne GJ. Acceptance and commitment therapy for people with rheumatic disease: Existing evidence and future directions. Musculoskeletal Care. 2020 Sep;18 (3) :330-341. doi: 10. 1002/msc. 1464. Epub 2020 Apr 15. PMID: 32293092.
Jones-Bitton, A. , Best, C. , MacTavish, J. , Fleming, S. , & Hoy, S. (2020) . Stress, anxiety, depression, and resilience in Canadian farmers. Social Psychiatry and Psychiatric Epidemiology, 55, 229-236.
Lange, J. K. , Lee, Y. Y. , Spiro, S. K. , & Haas, S. B. (2018) . Satisfaction rates and quality of life changes following total knee arthroplasty in age-differentiated cohorts. The Journal of Arthroplasty, 33 (5) , 1373-1378.
Lotzke, H. , Brisby, H. , Gutke, A. , Hägg, O. , Jakobsson, M. , Smeets, R. , & Lundberg, M. (2019) . A person-centered prehabilitation program based on cognitive-behavioral physical therapy for patients scheduled for lumbar fusion surgery: a randomized controlled trial. Physical therapy, 99 (8) , 1069-1088.