ارائه مدلي به منظور پيادهسازي يادگيري فناورانه در صنعت نفت
محورهای موضوعی : مديريت تکنولوژي
حمید بابادی نیا
1
,
طهمورث سهرابی
2
,
حسین ادب
3
1 - دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
2 - دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
3 - دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
کلید واژه: يادگيري فناورانه, صنعت نفت, مدلسازي ساختاري تفسيري, تحقیق و توسعه, الزامات زیستمحیطی.,
چکیده مقاله :
یادگیری فناورانه برای شرکتهای کشورهای در حال توسعه که از پیشگامان فناوری عقب ماندهاند یک عامل ضروری است موضوعی که بنگاههای ایرانی شدیداً از آن رنج میبرند و متأسفانه توجهی هم به آن ندارند. انتقالهای فناوری بیشماری صورت گرفته که در موارد نادری سبب بهبود پایه دانشی در آن حوزه شده و در اکثر قریب به اتفاق موارد صرفاً در حد استفاده از سختافزار برای مدت محدودی بوده است. تعيينكنندهترين و حياتيترين صنعت كشور يعني صنعت نفت، نقش بسيار مهمي در بودجه، درآمد، رشد ناخالص ملي و فرايند توسعه كشور دارد. بدون ترديد، كسب دانش فني و ارتقاء فناوری از اساسيترين و حياتيترين اقدامات ضروري در جهت شكوفايي كشور است كه بدون اكتساب دانش امكانپذير نيست. بنابراين نياز به افزايش بهرهوري در اين حوزه بوده كه از مهمترين مؤلفههاي رشد نيز استفاده از فناوریهاي نوين و به روز است كه در واقع بايد توانايي يادگيري فناورانه افزايش يابد تا بتوان اكتساب موفقتري داشت. هدف اين پژوهش، ارائه مدلي به منظور پيادهسازي يادگيري فناورانه در صنعت نفت ميباشد. به اين منظور در ابتدا با بررسي ادبيات و پيشينه عوامل مؤثر، شناسايي و سپس با نظرخواهي از خبرگان، درخصوص عوامل جمعبندي حاصل شد. در گام بعدي، با استفاده از آزمون فرض آماري، اثرگذاري اين عوامل در يادگيري فناورانه در صنعت نفت تأييد شد. سپس با استفاده از تكنيك مدلسازي ساختاري تفسيري، متغيرها ساختاردهي و سطحبندي شدند. بر اين اساس متغيرهاي "تحقيق و توسعه، سرمايهگذاري، فرهنگ. سياستهاي دولت" عوامل زيربنايي در حوزه پيادهسازي يادگيري فناورانه در صنعت نفت تشخيص داده شدند كه براي تقويت آنها پيشنهاداتي نیز ارائه گرديد. در نهایت میتوان بیان نمود که توجه به متغیرهای مختلف مدل، که در سطوح مختلفی مطرح شدهاند میتواند منجر به پیادهسازی یادگیری فناورانه به صورت دانش کاربردی در صنعت نفت گردد.
Technological learning is a crucial factor for companies in developing countries that have fallen behind technology leaders—a challenge that Iranian firms face severely and unfortunately pay little attention to. Numerous technology transfers have occurred; however, in rare cases have these led to improvements in the knowledge base. In most cases, they have involved only limited use of hardware for a short period. The most decisive and vital industry in the country—the oil industry—plays a significant role in the national budget, revenue, gross national product, and overall development. Undoubtedly, acquiring technical knowledge and advancing technology are among the most fundamental and critical actions necessary for national prosperity, which cannot be achieved without effective knowledge acquisition. Therefore, increasing productivity in this sector is essential, and one of the most important components of growth is the adoption of modern and up-to-date technologies. Enhancing the capacity for technological learning is key to successful acquisition. This research aims to present a model for implementing technological learning in the oil industry. Initially, through a literature review and previous studies, the influencing factors were identified. Subsequently, expert consultations were conducted to develop a comprehensive list of factors. Statistical hypothesis testing confirmed the impact of these factors on technological learning in the oil industry. Interpretive Structural Modeling (ISM) was then applied to structure and hierarchically classify the variables. Based on this analysis, "research and development," "investment," "culture," and "government policies" were recognized as foundational factors in implementing technological learning in the oil industry, and recommendations were made to strengthen them. Ultimately, it can be concluded that attention to the various variables of the model, presented at different hierarchical levels, can facilitate the implementation of technological learning in the form of applied knowledge within the oil industry.
1- الیاسی، مهدی: عطاپور، محمدرضا: خوشسیرت، محسن. مروری بر سیاستهای موفق همپایی فناورانه در کشورهای در حال توسعه. فصلنامه توسعه فناوری صنعتی، 14(27)، 54-39، 1395.
2- بیتعب، علی: قاضینوری، سپهر: و شجاعی، سعید. (1392). مدلی برای ارزیابی توانمندی نوآوری در سطح ملی. فصلنامه مدیریت توسعه فناوری، 2، 1392.
3- میریمقدم، مژده: قاضینوری، سیدسپهر: جعفر توفیقی، جعفر. یادگیری فناورانه در صنعت نفت: مطالعه موردی فازهای توسعهای میدان گازی پارسجنوبی. 2، 1394.
4- سنجقی، محمدابراهیم. طراحی و تبیین مدل شناخت، سنجش و مدیریت فرهنگ سازمانی مورد مطالعه: یکی از نهادهای انقلاب اسلامی. نشریه راهبرد فرهنگ، 6(21)، 1392،113-138.
5- آذر، عادل: خسروانی، فرزانه: جلالی، رضا. تحقیق در عملیات نرم (رویکردهای ساختاردهی مسأله). انتشارات سازمان مدیریت صنعتی، تهران، 1390.
6- الفت، لعیا: شهریاری نیا، آرش. مدلسازی ساختاری تفسیری عوامل مؤثر در انتخاب همکار در زنجیره تأمین چابک. نشریه مدیریت تولید و عملیات، 5(2)، 109-128، 1393.
7- پسندیده، اشرف السادات. طراحی مدل ارزیابی توانمندیهای پویا متناسب با استراتژیهای نوآوری محصول در بنگاههای سازنده تجهیزات صنعت برق کشور. رساله کشوری، تهران، 1392.
8- حبیبزاده الناز. شناسایی و اولویتبندی عوامل درون سازمانی تأثیرگذار بر یادگیری فناورانه. 4 41-9، 1395.
9- دسترنج نسرین. شناسایی عوامل مؤثر بر یادگیری فناوری در کشورهای در حال توسعه. نشریه رشد فناوری، 16(61)،62-69، 1398.
10- Xie, W. & White, S. From imitation to creation: the critical yet uncertain transition for Chinese firms. Journal of Technology Management in China, 1(3), 229-242, 2016.
11- Kim, J.-Y., Park, T.-Y., & Lee, K. Catchup by indigenous firms in the software industry and the role of the government in China: A sectoral system of innovation (SSI) perspective. Eurasian Business Review, 3(1), 100-120.2016.
12- Tahmasebi, S., Fartookzadeh, H. R., Bushehri, A. R., Tabaian, K. & Gheidar Khelejani, J. The Stages of Formation and Development of Technological Capabilities; Case Study: An Marine Industry Organization. Journal of Science & Technology Policy, 8(4), 19-33, 2017.
13- Malerba, F. Learning by firms and incremental technical change. The economic journal, 845-859, 2002.
14- Figueiredo, P. N., Cohen, M., & Gomes, S. Firms’ innovation capability building paths and the nature of changes in learning mechanisms: Multiple case-study evidence from an emerging economy. Maastricht Economic and social Research institute on Innovation and Technology (UNU-MERIT) & Maastricht Graduate School of Governance (MGSoG), 2013.
15- Hansen, U. E., & Ockwell, D. Learning and technological capability building in emerging economies: The case of the biomass power equipment. industry in Malaysia. Technovation, 34(10), 617-630. 2014.
16- Viotti, E. B. National learning systems: a new approach on technological change in late industrializing economies and evidences from the cases of Brazil and South Korea. Technological Forecasting and Social Change, 69(7), 653-680. 2004.
17- Lall, S. Technological capabilities and industrialization. Journal of World Development, 20(2), 165-186, 1992.
18- Teece, D. J., Pisano, G., & Shuen, A. Dynamic capabilities and strategic management. Strategic Management Journal, 18(7), 509-533, 2017.
19- Molina-Domene, M. A., and Pietrobelli, C. Drivers of technological capabilities in developing countries: An econometric analysis of Argentina, Brazi and Chile. Structural Change and Economic Dynamics, 23(4), 504-515, 2012.
20- Chang, K. A hybrid program projects selection model for nonprofit TV stations. Mathematical Problems in Engineering, 1-10, 2015.
21- Wang, C.-H., and Wu, H.-S. A novel framework to evaluate programmable logic controllers: A fuzzy MCDM perspective. Journal of Intelligent Manufacturing, 27(2), 315-324, 2016.
22- Imbriani, C., Pittiglio, R., Reganati, F., & Sica, E. How much do technological gap, firm size, and regional characteristics matter for the absorptive capacity of Italian enterprises. International Advances in Economic Research, 20(1), 57, 2014.
23- Kocoglu, I., Imamoglu, S. Z., Ince, H., and Keskin, H. Learning, R&D and manufacturing capabilities as determinants of technological learning: Enhancing innovation and firm performance. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 58, 842-852.2015.
24- Zahra, S. A., and George, G. Absorptive capacity: A review, reconceptualization, and extension. Academy of management review, 27(2), 185-203. 2002.
25- Mirimoghadam, M., & Ghazinoory, S. An Institutional Analysis of Technological Learning in Iran's Oil and Gas Industry: Case Study of South Pars Gas field Development. Journal of Technological Forecasting & Social Change, 1-13, 2015.
26- Xie, W., and Li-Hua, R. Evolving learning strategies for latecomers. Journal of Technology Management in China, 3(2), 2008.
27- Tsai, M. and Lee, K. Absorptive capacity and performance: The role of customer relationship and technological capabilities in high-tech SMEs. Industrial Marketing Management, 47, 134-142, 2016.
28- Omar, R., Takim, R., & Nawawi, A. H. The Concept of absorptive capacity in technology transfer (TT) projects. Paper presented at the Journal of International Conference on Intelligent Building and Management, 2011.
29- Lee, K., & Ki, J. H. Rise of latecomers and catch-up cycles in the world steel industry. Research Policy, 46(2), 365-375. 2017.
30- Kim, L. Imitation to Innovation: The Dynamics of Korea's Technological Learning. Harvard Business Press, 2016.
31- Danquah, M. Technology transfer, adoption of technology and the efficiency of nations: Empirical evidence from sub Saharan Africa. Technological Forecasting and Social Change, 131, 175-182. 2018.