مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوری دو فصلنامه فلسفه تربیت 2538-2802 11 13 2026 10 25 Academic Freedom and the Problem of External Organization: The University–State Relationship in Wilhelm von Humboldt’s Idea of the University آزادی دانشگاهی و مسئله¬ی سازمان بیرونی: نسبت دانشگاه و دولت در ایدۀ دانشگاه ویلهلم فون هومبولت fa میثم سفید خوش دانشگاه شهید بهشتی 2026 9 11 Wilhelm von Humboldt’s historical essay, On the Internal and External Organization of the Higher Scientific Institutions in Berlin, is commonly associated with principles such as academic freedom, solitude and freedom, the unity of teaching and research, and Bildung through knowledge. Yet, when disentangled from later narratives constructed under the label of the “Humboldtian university,” its central concern can be located in the relationship between the freedom of scholarly agency and the institutional form of the university. This article asks how Humboldt seeks to reconcile the freedom of knowledge with the necessities of organization, Bildung, social life, and the role of the state. To this end, the 1809/1810 essay is reread alongside selected earlier writings on Bildung, the limits of state action, and the educational system. The article argues that academic freedom for Humboldt concerns the inner autonomy of scholarly agency and should not be equated with the university’s legal or organizational autonomy. These relationships can be interpreted through the notion  “shared work.” Although Humboldt assigns the state an important role in the university’s external organization, he insists that it should not determine the ends or content of scholarly activity. To elucidate this relationship, the article employs the interpretive notion   “logic of indirect influence.” According to this concept, the university can be formative and socially and politically consequential precisely when such effects are not predetermined as the direct ends of scholarly activity. The enduring problem, is how to organize freedom without allowing organization to displace the inner logic of knowledge. نوشته¬ی تاریخی هومبولت با عنوان «درباره¬ی سازمان درونی و بیرونی نهادهای دانشی عالی در برلین» معمولاً با چند اصل، از جمله آزادی علمی، تنهایی و آزادی، پیوند آموزش و پژوهش و پرورش از راه دانش شناخته می&zwnj;شود. بااین&zwnj;حال، اگر متن را از روایت&zwnj;هایی که بعدها ذیل عنوان «دانشگاه هومبولتی» برساخته شدند جدا کنیم، مسئله¬ی اصلی آن را می&zwnj;توان در نسبت میان آزادی کنشگری علمی و صورت نهادی دانشگاه جست&zwnj;وجو کرد. مقاله می پرسد که هومبولت چگونه می&zwnj;کوشد آزادی دانش را با ضرورت سازمان، پرورش، زندگی اجتماعی و نقش دولت سازگار کند. برای پاسخ، نوشتار دانشگاهی ۱۸۰۹/۱۸۱۰ که در بالا ذکر شد در پیوند با برخی نوشته&zwnj;های پیشین او دربارۀ پرورش، حدود کنش دولت بازخوانی می¬شوند. مدعای مقاله این است که آزادی دانشگاه نزد هومبولت، به استقلال درونی کنشگری دانشی مربوط است و نباید آن را بی&zwnj;واسطه با استقلال حقوقی و سازمانی دانشگاه یکی دانست. از همین منظر می&zwnj;توان با برجسته کردن مفهوم «کار مشترک» نسبت¬های مذکور را تفسیر کرد. هومبولت برای دولت در سازمان بیرونی دانشگاه نقش مهمی قائل است، اما هم&zwnj;زمان اصرار دارد که دولت نباید غایت و محتوای کنشگری علمی را تعیین کند. برای توضیح این نسبت، مقاله از تعبیر تفسیری «منطق اثرگذاری غیرمستقیم» استفاده می&zwnj;کند. بنا بر این مفهوم پیشنهادی، دانشگاه هنگامی می&zwnj;تواند پرورشدهنده برای جامعه و دولت مؤثر باشد که این آثار از پیش به هدف مستقیم کنشگری علمی بدل نشوند. مسئلۀ پایدار متن هومبولت چگونگی سازمان&zwnj;دادن آزادی است، بی&zwnj;آنکه سازمان جای منطق درونی دانش را بگیرد.

http://pesi.saminatech.ir/en/Article/Download/54766