مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوری فصلنامه علمی توانمندی روان شناختی 1 3 2026 8 20 Predicting the Tendency Toward High-Risk Behaviors in Adolescents Based on Impulsivity and Self‑Control پیش‌بینی گرایش به رفتارهای پرخطر در نوجوانان براساس تکانشگری و خودکنترلی 1 9 fa فرشاد ابراهیمی محبوبه طاهر دانشگاه محقق اردبیلی 2025 12 25 <p>High-risk behaviors during adolescence represent one of the fundamental challenges to the mental health and educational systems, and identifying the factors influencing the tendency toward these behaviors is of great importance. The present study aimed to predict the tendency toward high-risk behaviors in adolescents based on two variables: impulsivity and self-control. This research employed a descriptive-correlational design. The statistical population included all male senior high school students in Shahroud during the 2025–2026 academic year, from which 300 participants were selected via multi-stage cluster sampling. Data were collected using the Iranian Adolescent Risk-Taking Scale (Zadeh-Mohammadi et al., 2011), the Barratt Impulsiveness Scale (BIS-11; Patton et al., 1995), and the Self-Control Questionnaire (Tangney et al., 2004). Data were analyzed using Pearson correlation coefficient and stepwise regression analysis. The results indicated a significant positive relationship between impulsivity and the tendency toward high-risk behaviors (P<0.01), and a significant negative relationship between self-control and the tendency toward high-risk behaviors (P<0.01). Furthermore, the results of regression analysis revealed that impulsivity and self-control significantly predicted the tendency toward high-risk behaviors, together accounting for 57% of the variance in the criterion variable. Based on the findings of this study, it can be concluded that higher levels of impulsivity and lower levels of self-control place adolescents at greater risk for engaging in high-risk behaviors. Therefore, designing educational programs and psychological interventions aimed at reducing impulsivity and enhancing self-control can play an effective role in preventing such behaviors among adolescents.</p> <p>رفتارهای پرخطر در دوران نوجوانی یکی از چالش&zwnj;های اساسی نظام سلامت روان و آموزش به شمار می&zwnj;رود و شناسایی عوامل مؤثر بر گرایش به این رفتارها از اهمیت بالایی برخوردار است. پژوهش حاضر با هدف پیش&zwnj;بینی گرایش به رفتارهای پرخطر در نوجوانان بر اساس دو متغیر تکانشگری و خودکنترلی انجام شد. این پژوهش از نوع توصیفی-همبستگی بود. جامعه آماری شامل کلیه دانشآموزان پسر مقطع متوسطه دوم شهر شاهرود در سال تحصیلی 1405-1404 بود که از میان آنها 300 نفر به شیوه نمونه&zwnj;گیری خوشهای چندمرحلهای انتخاب شدند. برای جمع&zwnj;آوری داده&zwnj;ها از پرسشنامة خطرپذيري نوجوانان ايرانی زاده&zwnj;محمدی و همکاران (1390)، پرسش&zwnj;نامه&zwnj;ی تکانشگری بارت (1995)، و پرسش&zwnj;نامه&zwnj;ی خودکنترلی تانجنی و همکاران (۲۰۰۴) استفاده گردید. برای تجزیه و تحلیل داده&zwnj;ها از آزمون همبستگی پیرسون و رگرسیون گام به گام استفاده شد. نتایج نشان داد که بین تکانشگری با گرایش به رفتارهای پرخطر رابطه&zwnj;ی مثبت و معنادار  و بین خودکنترلی با گرایش به رفتارهای پرخطر رابطه&zwnj;ی منفی و معنادار وجود دارد. همچنین، نتایج تحلیل رگرسیون نشان داد که تکانشگری و خودکنترلی به&zwnj;طور معناداری توانایی پیش&zwnj;بینی گرایش به رفتارهای پرخطر را دارند و در مجموع 57 درصد از واریانس متغیر ملاک را تبیین می&zwnj;کنند. بر اساس یافته&zwnj;های این پژوهش، می&zwnj;توان نتیجه گرفت که سطوح بالای تکانشگری و سطوح پایین خودکنترلی، نوجوانان را در معرض خطر بالاتری برای گرایش به رفتارهای پرخطر قرار می&zwnj;دهد. بنابراین، طراحی برنامه&zwnj;های آموزشی و مداخلات روان&zwnj;شناختی با هدف کاهش تکانشگری و افزایش خودکنترلی می&zwnj;تواند نقش مؤثری در پیشگیری از این رفتارها در نوجوانان ایفا کند.</p>

http://psycapability.ir/en/Article/Download/54016