مصادیق «الناس» و «یحسدون» در آیه 54 سوره نساء از دیدگاه فریقین
الموضوعات :
1 -
الکلمات المفتاحية: فضل الهی نسبت به پیامبر و اهل بیت علیهم السلام, حسادت یهود, سیاق آیات اولوا الامر, جری و تطبیق, دیدگاههای تفسیری فریقین,
ملخص المقالة :
در آیه ۵۴ سوره نساء، خداوند متعال میفرماید: «اَم یَحسُدونَ النَاسَ عَلى ما آتاهُمُ اللهُ مِن فَضلِهِ». یکی از پرسشهای تفسیری، شناسایی دقیق مراد از واژه «الناس» است. در میان مفسّران شیعه و اهل سنّت، دیدگاههای گوناگونی درباره مصداق «الناس» مطرح شده است. برخی آن را اشاره به پیامبر اکرم’ و برخی اشاره به اهل بیت^ و برخی آن را مربوط به عموم مسلمانان شمردهاند. این مقاله با بررسی تفاسیری از دو مذهب و تحلیل ساختار نحوی و معنایی آیه، تلاش میکند تا مصداق «الناس» را با توجّه به دیدگاههای مختلف، تبیین کرده و حسد یهود نسبت به فضل الهی را تحلیل کند. حسد به عنوان یکی از رذایل اخلاقی، در این آیه منشأ انکار نبوّت و حقّانیت پیامبر’ معرّفی شده است. نگاه مقایسهای به دیدگاههای شیعه و اهل سنّت، نشان میدهد که هر دو گروه به صورت مستقیم یا ضمنی، «الناس» را بر نبیّ مکرّم اسلام’ تفسیر کردهاند، البته شیعه دامنه مصادیق آیه را با محوریت اهل بیت^ گسترش داده است. این مقاله ضمن ارائه تحلیل تطبیقی، نشان میدهد که حسد یهود، ریشه در انحصارطلبی تاریخی، تعصّب قومی و استکبار دینی آنان داشته است و این حسد، مانعی برای درک حقیقت و پذیرش پیام الهی شده است.