مدل‌سازی زمین‌آماری کیفیت آب زیرزمینی دشت مغان بر اساس شاخص ویلکاکس
الموضوعات : آلودگی منابع آب
1 - استاد، هیئت علمی علوم و مهندسی آب، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.
الکلمات المفتاحية: ارزیابی, زمین آمار, کیفیت آب, GIS, پهنه¬بندی,
ملخص المقالة :
در این تحقیق با استفاده از روش‌های زمین آماری، کیفیت آب زیرزمینی دشت مغان بر اساس شاخص ویلکاکس مورد ارزیابی قرار گرفت. همان‌طور که نتایج و آماره‌های ارزیابی به روش کوکریجینگ نشان داد، کوواريوگرام متغیر تصادفی هدایت الکتریکی و نسبت جذب سدیم از مدل Stable برخوردار بود. برای برآورد متغیر SAR، اين کوواريوگرام از ميزان اثر قطعه‌اي (0/01) و سقف واريوگرام (0/08) برخوردار بود و برای متغیر هدایت الکتریکی، این مقادیر به ترتیب برابر (0/02) و (1/07) محاسبه شد كه نشاندهنده نقش غالب مؤلفة ساختاردار کوواريوگرام نسبت به مؤلفة بي‌ساختار آن است که استحكام ساختار فضايي منطقه برای هر دو متغیر تصادفی را نشان داد. همچنین، نتایج نشان داد روش‌های مبتنی بر زمین آمار و مدل کوکریجینگ ساده، با مقدار ضريب تبيين 0/67 و مجذور ميانگين مربعات خطای نرمال شده 0/34 برای متغیر تصادفی SAR و مقدار ضريب تبيين 0/99 و مجذور ميانگين مربعات خطای نرمال شدة 0/007 برای متغیر هدایت الکتریکی، دارای برآورد دقیقی از کیفیت آب زیرزمینی دشت بود. بطور کلی، می‌توان گفت تقریبا یک درصد از آب‌های زیرزمینی دشت در ناحیه C2S1 قراردارند که میتواند برای کشاورزی مورد استفاده قرار گیرد. از 99 درصد باقیمانده که از نظر شوری در سطح بالایی قراردارند و برای کشاورزی مناسب نیستند، نزدیک به 14 درصد آن علاوه بر شوری از نظر میزان سدیم نیز برای آبیاری مناسب نیست.