خودآئینی اخلاقی در قرآن کریم
الموضوعات : اخلاق و تربیت اسلامیمحسن باقری 1 , سید احمد فاضلی 2
1 - دانشگاه قم
2 - دانشگاه قم
الکلمات المفتاحية: خود¬آئینی, خودآئینی اخلاقی, خود¬قانون گذاری, خود¬قوام بخشی.,
ملخص المقالة :
خودآئینی مفهومی است که از زمان یونان باستان در عرصۀ سیاست مطرح بوده است اما کانت نقشی بنیادین در اخلاق برای آن قائل شد. او معتقد است فاعل اخلاقی علاوه بر این¬که تابع امر مطلق، به عنوان قانون اخلاق است، آفرینندۀ آن نیز هست. این مفهوم بعد از کانت تعاریف و جایگاههای دیگری همچون خود¬آئینی شخصی و خود¬آئینی عقلانی نیز یافت. دورکین در کتاب خود درباره خود آئینی ، صورت بندی عامی از خودآئینی اخلاقی بدست داده است که محور در آن "از آن خود بودن اصول اخلاق" با معانی گوناگون است. در این مقاله ابتدا مفهوم خودآئینی و مولفه های آن از قبیل خود¬قوام بخشی، خود کنترلی، عقلانیت و استقلال از نگاه فیلسوفان تبیین شده است و سپس از طریق همین مولفه ها، خوانشی از این مفهوم در قرآن کریم دنبال شده است. می توان گفت خود¬آئینی در برخی از معانی خود در قرآن کریم مطرح شده و یکی از مولفه‌های عامل اخلاقی قلمداد شده است.
قرآن کریم
ادگار، اندرو؛ (1397) سج¬ویک، پیتر، مفاهیم بنیادی نظریه‌های فرهنگی، مهران مهاجر و محمد نبوی، اگه.
تیلور،چارلز، (1378) "عقلانیت"، فرهادپور، مراد(مترجم)، ارغنون شماره 15
طباطبایی، سید محمد حسین، ترجمۀ تفسیر المیزان، موسوی همدانی، سید محمد باقر(مترجم)، قم: انتشارات اسلامی
طباطبایی، سید محمدحسین، (1412 ه . ق)، المیزان فی تفسیر القرآن، قم: انتشارات اسماعیلیان، چاپ پنجم.
کانت، ایمانوئل، (1385)نقد عقل عملی، ترجمة انشاالله رحمتی، تهران: نور الثقلين، چاپ دوم.
کورنر، اشتفان، فلسفه کانت،عزت‌الله فولادوند، تهران: خوارزمی، چاپ چهارم،(1394).
Broome, John. (2010) "Rationality." A Companion to the Philosophy of Action: 283-292.
Buss, S., & Westlund, A. (2002). Personal autonomy.
Christman, J. (2008). Autonomy in moral and political philosophy. Stanford encyclopedia of philosophy.
Darwall, Stephen. (2006) "The value of autonomy and autonomy of the will." Ethics 116, no. 2: 263-284.
Dworkin, Gerald. (1988) The theory and practice of autonomy. Cambridge University Press,: 34,35.
Feinberg, Joel. (1989) The moral limits of the criminal law: volume 3: harm to self. Oxford University Press on Demand,
Harman, Gilbert. (2013) "Rationality." International Encyclopedia of Ethics.
Henden, Edmund. (2008) "What is self-control? " Philosophical Psychology 21, no. 1: 69-90.
Mele, Alfred R. (2001) Autonomous agents: From self-control to autonomy. Oxford University Press on Demand,: 5.